Kalıntıların Yeri: Ahiboz Kalıntıları, Ankara İli, Gölbaşı İlçesi,
Ahizboz (Köyü) Mahallesindedir.
 |
| Kiepert Haritası (1890) |
Ahiboz ve Kalıntı Bilgileri: Ahiboz Köyünü Ankara ve çevresinde sık
sık görmüş olduğumuz üzere muhtemelen bir Ahi büyüğü kurmuş olmalıdır. Köyün
kısa tarihçesini Sayın Sami Beyin yazısını aktararak vereceğim:
Başbakanlık Vakıflar Genel Müdürlüğü vakıflar kayıt arşivinde bulunan
27 Şevval 1289 (28 Aralık 1872) tarihli vakfiye kaydında Ankara’ya bağlı
Haymana kazası Ahiboz Köyüne iskân etmiş bulunan 150 hanedan oluşan Nogay, Canıbuyluk (Comboyluk)
kabilesinin, Ankara'dan güneye yolculuklarda, daha önceleri zaten bir gece
konaklama noktası olan bu yerde kendi gayretleriyle bir mescit yaptıkları bu
mescitte 5 vakit namaz kılındığını köyün yakınında ve civarında cuma namazı
kılınan bir cami olmadığından ve köyünde cuma namazı kılınabilecek şartlara
sahip olunduğu ve Sultan Abdülaziz'den
Ahiboz köyü camiinde cuma namazı kılınması için izin istenilmiştir.
Selçuklular Döneminde Oğuz-Türkmen boylarının Ankara ve civarına
yerleşmesi üzerine bu bölge Karacadağ
Nahiyesi idaresine daha sonraki yıllarda Haymana
kazasına bağlanır.
Dâhiliye Vekâleti’nin (İçişleri Bakanlığı) 1928 yılında yayınladığı “Son Teşkilatı
Mülkiyede Köylerimizin Adları” isimli neşriyatında zaten Haymana’ya bağlı olan
Ahiboz Köyü yeniden Haymana kazası Yabanhamamı
Nahiyesine bağlanmıştır. Daha sonra İkizce
Köyünün Nahiye olmasıyla Haymana İkizce Nahiyesine bağlanmıştır. Ankara
Vilâyeti 1932 yılında idari yapılanma yönünden Gölbaşı Nahiye oluşmuş, 9 Haziran 1936 tarihinde kabul edilen 330
sayılı Kanunla da Ankara Merkez kazası Çankaya
adını almış ve Gölbaşı Nahiyesi Çankaya İlçesine bağlanmıştır. E-5 Karayolunun
Gölbaşı’ndan geçmesiyle Ahiboz Köyü 22.11.1955 yılında Çankaya İlçesi Gölbaşı Nahiyesine
bağlanmıştır. 23.07.2004 tarih ve 25531 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5216
sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun geçici 2’nci maddesi gereği Ankara
Büyükşehir Belediyesi sınırlarını belirleyen 50 km yarıçap içinde
kaldığından köy tüzel kişiliği sona ererek mahalleye dönüşmüştür.
Galat Dönemi yerleşimlerinden olan Rosolodiaco (Orosolocia / Orsologiacos) Şehrinin bu bölgede Ahiboz Köyü,
Mahmatlı Köyü ile Bala’nın Tolköy arasında bulunan Deliler Çiftliği denilen mevkide bulunduğu 1885 Yılında
burasını gezen ünlü arkeolog J.G.C ANDERSON tarafından tespit edilmiştir.
Deliler Çiftliğinin civarında Kaldırımçayır Deresi, Tamu Pınarı, Ahpaç Tepesi,
Teknecik Deresi gibi mevkiler bulunmaktadır. Anderson’a göre Ahiboz’un
batısından Roma karayolunun geçtiği, Rosolodiaco şehrinin bir Tehdit istasyonu
olarak kurulduğu, buradan çanak, çömlek çıkarıldığı, el yapımı boyasız ve
hatları süslenmiş beyaz astarlı ve kahverengi ile yan yana boyalı savaş
gereçlerinin bulunması, burada bir yerleşimin sürekli varlığını
kanıtlamaktadır. Galatlar tarafından kullanılan ulaşım yollarının bir güzergâhı
buradan geçmiş, daha sonra Antik Roma Yolunun (Via Taura) yani Hıristiyanların
Hac Yolunun güneye giden 2. kolu da aynı güzergâhı kullanmıştır. Köyde Roma
döneminde her 1485 metrede bir dikilen Mil
Taşı bulunmuştur. Ayrıca yapılan araştırmalarda Taşyol Mevkiinden tarihi Roma Yolunun kalıntılarına rastlanmıştır.
Bizanslılar tarafından da bu yol kullanılmıştır.
Taylan Köken
