Geriş Kalıntıları / ANTALYA / PİSİDİA / Akseki – Geriş Mahallesi

Geriş Kalıntılarının Yeri: Antalya İli, Akseki İlçesine 20 km uzaklıktaki Geriş (Köyü) Mahallesinin yakınında bulunan kalıntılardır.

Geriş Kervan Yolu

Geriş Bilgileri: Sayın Mustafa Yılmaz ve Osman Doğanay’ın bölgede yapmış olduğu çalışmalarda kalıntılar hakkındaki bilgiler şöyledir:

Akseki-Murtiçi yol unun sağındaki yamaçlarda kurulu olan Geriş Köyü’nün Çataltaş Mevkiinde bir kayakabartması görülmüştür. Köyün güneyindeki patika yoldan geçilerek ulaşılan bahçelik bir alanda küçük ve sivri bir kayanın kuzey-batı yüzüne yapılan kabartma bir kadın ve bir erkekten oluşan iki büst şeklindedir. Kabartmaların üst bölümü düzleştirilmiştir. Çevrede olasılıkla bir kale yerleşmesine ait duvar kalıntıları sağlam ve yıkılmış olarak yer yer takip edilebilmektedir.

Kaynak: Mustafa Yılmaz- Osman Doğanay / Akseki, İbradı ve Gündoğmuş (Antalya) Çevresi Arkeolojik Çalışmaları

Fotoğraf için Murşidin Demirtaş’a teşekkür ederim. www.mursidindemirtas.com  

Taylan Köken

Söyler Kalesi / ANTALYA / PİSİDİA / Akseki – Süleymaniye Mahallesi

Söyler Kalesi Yeri: Antalya İli, Akseki İlçesinin Süleymaniye Mahallesinin güneybatısında kuş uçumu 5 km uzaklıkta yer alır.

Söyler Kalesi

Söyler Kalesi

Söyler Kalesi

Söyler Kalesi Bilgileri: Yaklaşık olarak 5x5 m ölçülerinde kale planlı bir kuledir. Kesme taştan inşa edilmiştir. İki katlı kuleye giriş güney duvarındaki her iki katın ortasından yapılmaktadır. Günümüze gelen yüksekliği 10 m olup, ikinci kat çökmüş durumdadır. Bulunduğu konum gözetlemeye uygun değildir. Bu yüzden Roma döneminde Kule-Çiftlik binası olarak yapıldığı düşünülmektedir. Söyler Kalesi, 2001 yılında Koruma Kurulu kararıyla 1. Derece Arkeolojik SİT Alanı olarak tescillenmiştir.(1)

Sayın Mustafa Yılmaz ve Osman Doğanay’ın Söyler Kalesi bilgelerini aynen aktarıyorum: Söyler Mağarasının giriş kısmından sağa doğru bakıldığında 3 km kadar uzakta ormanlık saha içerisinde yer alan bir kulenin üst kısımları görülmektedir. Yerlilerin Söyler Kalesi olarak isimlendirdiği kule hemen önündeki antik yolu tutmaya yönelik inşa edilmiş olmalıdır. Köşeleri düzgün kesme taşlarla, diğer bölümleri ise moloz taşlarla yapılan kule içten 5.5x5.5 ölçülerindedir. 9 m’yi bulan yüksekliği ile kule iki katlı olarak yapılmıştır. Düzgün iri taşlı bir temel üzerinde yükselen kulenin ikinci katına geçiş tonoz bir örtüyle sağlanmış fakat tonoz örtü günümüzde büyük oranda yıkılmış ve ortaya çıkan açıklıktan ikinci katın penceresi görülmektedir. Yıkıntılar sebebiyle içerde biriken molozlar kuzey yöndeki kapı açıklığını kapatmış durumdadır.(2)

Söyler Kalesi hakkındaki son değerlendirme Sayın Mustafa Adak ekibi tarafından bölgede yapılan çalışmalar ışığında yayınlanmıştır. Aynen aktarıyorum: Rhodon’un ürünlerini depolama amaçlı açtırdığı Karadağ Mağarası’nın sadece 850 m. kuzeybatısında Söyler Kalesi yer almaktadır. Burası da Emerye Kalesi gibi dikdörtgen planlı ve üç katlı bir kule olup onunla aynı işlevi görmektedir. Karadağ Mağarası’yla Emerye Kalesi’nin Rhodon ve ailesinin mülkiyetinde oldukları bilindiğine göre, bunların hemen yakınında konumlanan Söyler Kalesi’nin de Kagrailı Rhodon ve ailesine ait olabileceğini düşünmekteyiz. Bu belgelerden hareketle Rhodon ve ailesinin geniş arazilere sahip olduklarını ve köleleri aracılığıyla işlettikleri bu arazilerden hatırı sayılır tutarda gelir elde ettiklerini anlıyoruz.(3)

Kaynak: (1) Antalya Valiliği Kültür Envanteri / 2005. (2) Yard. Doç. Dr. Mustafa Yılmaz Yard. Doç. Dr. Osman Doğanay / Akseki, İbradı ve Gündoğmuş (Antalya) Çevresi Arkeolojik Çalışmaları / Ahmet Adil Tırpan Armağanı / Ege Yayınları / 2012 (3) Prof. Dr. Mustafa Adak, Yrd.Doç.Dr. Burak Takmer,  Yrd. Doç. Dr.Ebru Akdoğu Arca / İlkçağ’da Akseki Bölgesi

Not: Fotoğraflar https://mapio.net/pic/p-10460686/ adresinden alınmıştır. Teşekkür ederim.

Taylan Köken

Gevale/Kevele/Gevele...

Gevale Kale

Kevele/Gevele/Gevale/Kavala/Kabala/Kaula: Günümüzde Konya ilinin batısında günümüzde Gevele/Kevele olarak anılan ilk çağlarda köy veya kasaba büyüklüğündeki bir yerleşim yeri. İsmail Hakkı Uzunçarşılı ise 14 ve 15. yüzyıllarda, Anadolu Beylikleri döneminde Gevale kalesi olarak adı geçen yer hakkında şu bilgileri vermektedir: "Tarihlerde Gevale imJasıyle yazılan ve Gevele denilen kale Konya yakınında Sille civarındaki -Konya ile Altınapa yolu üzerinde- dağın eteğinde olup dağın bir adı da Tahtalı Dağ'dır. Gevele, Büyük ve Küçük olarak ikidir. Üzerinde kale bulunan Küçük Gevele olup İbrahim Bey buraya kaçmıştır".(1)

Gevale Kalesi kazıları resmi sitesinde verilen bilgiler ise biraz daha farklıdır: Gevale isminin kaynağı ve kullanımı konusunda çeşitli görüşler ve kullanımlar bulunmaktadır. İ. Hakkı Konyalı, Gevale isminin Friglerin dişi yer tanrısı olan Cybele’den geldiğini söyler. Bu isim çeşitli dillerde harflerin farklı şekillerde okunması ve değiştirilmesi ile Sibel, Sibele, Kübel, Kübele, Küvel, Küvele, Kiveli, Kivele, Kevele, Kebele, Hubel, Hobal gibi bazen de kelimenin birinci harfi biraz yumuşatılarak Gevale ve Gebeie gibi okunmuştur. Bu kalenin kuzeydoğusunda bulunan ve bölgeye yakın bir yerleşim yeri olan Silleliler ise Gevelle veya Gevale olarak adlandırmışlardır. Kalenin burçları, uzaktan takke gibi göründüğü için bu dağa Takkeli Dağ’da denilmektedir.

Gevale adı tarihi kaynaklarda ve seyahatnamelerde ise farklı şekillerde geçmektedir. İbn-i Bibi, Ahmet Eflâkî, Hoca Sadeddin Efendi’nin eserlerinde Gevale olarak geçerken, diğer yayınlarda Kevele, Kirale, Gavele, Kaballa, Kevale, Kavala ve Kabala, Gâvele gibi çeşitli şekillerde kullanılmıştır.(2)

 

Kaynakça: (1)Bilge Umar- Türkiye’deki Tarihsel Adlar- İnkılâp Kitabevi- 1993.

(2)www.gevale.com  

 

Taylan Köken

Taşören Bilgileri / ANKARA / GALATİA / Güdül –Taşören Mahallesi

Taşören Bilgileri: Taşören Köyü Kirmir Çayının oluşturmuş olduğu vadinin kuzeyinde kalan bir tepenin yapmacında kurulmuştur. Köyün eski adı Katla/Galta/Galtabeyi olarak geçmektedir. Bu adın Galatlardan kalma olduğunu düşünmekteyiz.

Köy yakındaki tepe Asarın Kale olarak anılmaktadır. Burada herhangi bir kale veya yerleşim yeri olduğunu düşünmekteyiz. Bölgedeki tüm kaleler ve savunma yapıları Kirmir Çayını gözler konumdadır.

Asarın Kale

Kaynak: www.ankarasevdam.net / www.tr.wikipedia.org / www.facebook.com

Taylan Köken

Salihler Köyü Kalıntıları / ANKARA / GALATİA / Güdül –Salihler Mahallesi

Salihler Bilgileri: Salihler Köyü köy yakınında harabeleri görülen Gargın/Karkın köyünden göçenler tarafından kurulduğu söylenmektedir. Bu köy de Oğuz/Türkmenlerin adetlerini koruduklarına göre bir Oğuz Boyu olan Kargın Aşireti tarafından kurulmuş olmalıdır.

Köyün etrafında değişik kalıntı grupları bulunmaktadır. Altı köy öreni bulunmaktadır. Bu köylerin Roma ve Bizans Döneminde iskân gördüğü düşünülmektedir. Köy yakınında İncik Kalesi olarak adlandırılan ve kaçak kazılarla tahrip edilmiş olan bir kale kalıntısı vardır. Yine köyün arazisinde kalan ve Kirmir Çayının oluşturduğu vadideki kayalıklarda bulunan ve Galatlardan kaldığı söylenen kaya yerleşimleri dikkati çekmektedir.

Salihler Kaya Resimleri

Salihler Kaya Resimleri

Salihler Kaya Resimleri

Salihler Kaya Resimleri

Salihler Kaya Resimleri

Salihler Kaya Resimleri

Salihler Kaya Resimleri: Düdük Dağının doğuya bakan kısmında dört ayrı noktada Türklerin Anadolu’ya geldiği tarihte çizildiğine inanılan kaya resimleri bulunmaktadır. Kayı Boyunun damgasının da bulunduğu kaya resimlerinin sayısının bine yakın olduğu tespit edilmiştir.

Kaynak: www.tr.wikipedia.org / www.bilinmeyenturktarihi.com  

Taylan Köken

Yaprağınkale Nekropolü / ANKARA / GALATİA / Gölbaşı –Oyaca Mahallesi

Nekropolün Yeri: Yaprağın Nekropolü, Ankara İli, Gölbaşı İlçesi, Oyaca (Kasabası) Mahallesinin 4km doğu –güneydoğusunda Boyalık Yolunun batısında ve bitişiğinde bulunan Kül Höyük’ün 800m güneybatısındadır.

Yaprağın Kale

Kurtarma Kazısı

Nekropolis Bilgileri: Yaprağın Nekropolü 2002 yılında kurtarma kazısı yapılan bir alandır. Kazılar Anadolu Medeniyetleri Müzesi ekipleri tarafından alanın Taş Ocağı olarak işletileceği duyulunca kurtarma kazısı şeklinde yapılmış ve alan tescillenmiştir.

Yaprağın Nekropolü Hitit Döneminde Taş ocağı olarak kullanılmış, Roma Döneminde gözetleme kulesi olarak kullanılmıştır. Roma Dönemi nekropolünün eski çağlarda soyulduğu tespit edilmiştir.

Yaprağın Nekropolü, 2003 yılı Koruma Kurulu kararlarıyla 1. Derece Arkeolojik SİT Alanı olarak tescillenmiştir.

   

Kaynak: www.envanter.gov.tr

Taylan Köken

Gerder Kalesi / ANKARA / GALATİA / Gölbaşı –Yurtbeyi Mahallesi

Kalenin Yeri: Gerder Kalesi, Ankara İli, Gölbaşı İlçesi, Yurtbeyi (Köyü) Mahallesinin 1,5km kuzeydoğusunda kalan kayalık alandadır.

Yurtbeyi Köyü Uydu Görüntüsü

Kale Bilgileri: Sayın Levent Egemen Vardar ve Nalan Akyürek Vardar tarafından iki araştırma sonuçlarında bilgi verilmiş bir kaledir.

Kale üzerinden enerji nakil hatları geçmektedir. Tepenin üzeri düzlük şeklindedir ve burada kuzey yönünde 40-50m ölçülerinde bir sur duvarı gözlenmektedir. Kalenin güney tarafı bir falezle kesilmektedir. Batı duvarında gözlemlenen sur duvarı en iyi durumdaki duvardır. Yer yer 1,80m kalınlığa ulaşan duvar, yerli taş malzeme kullanılarak inşa edilmiştir. yapılan tespitlerde yüzeyde hiç seramik kırıntısına rastlanmamaktadır.             

Yurtbeyi Kaya Sığınağı Koruma Kurulu kararıyla 1996 yılında 1. Derece Arkeolojik SİT Alanı olarak tescillenmiştir.

Kaynak: Levent Egemen Vardar- Nalan Akyürek Vardar -15. Araştrıma Sonuçları Toplantısı Cilt:1 -1998 / Levent Egemen Vardar- Nalan Akyürek Vardar -16. Araştrıma Sonuçları Toplantısı Cilt:1 -1999

Taylan Köken

Kaleyolu Höyük / ANKARA / GALATİA / Gölbaşı –Selametli Mahallesi

Höyüğün Yeri: Kaleyolu Höyük, Ankara İli, Gölbaşı İlçesi, Selametli (Köyü) Mahallesi Kırıklı Mahallesi arasındaki köy yolunun güneyinde Kale Mevkiinin eteklerindedir.

Kaleyolu Höyük

Kaleyolu Höyük

Kaleyolu Höyük

Kaleyolu Bilgileri: Höyüğün güneyinde kalan kayalık bir tepe üzerinde yontulmamış andezit ve volkanik taşlardan yapılmış, geç dönem yapısı bir kale kalıntısı bulunmaktadır. Kalenin sur duvarları, burçları ve temel kalıntıları izlenebilmektedir.

Kalenin eteklerinde yapılan yüzey araştırmasında ele geçen malzemelere göre İlk Tunç Çağı, Hitit İmparatorluk, Roma ve Bizans Çağında iskân görmüş olan bir höyüğün izleri bulunmaktadır. Ele geçen seramiklerin haricinde obsidyen ve sileks parçalara da rastlanmıştır. Yoğun seramik kırıntısı Roma Dönemine aittir. Höyük tarım faaliyetleriyle tahrip olmaktadır.     

Kaleyolu Höyük Koruma Kurulu kararıyla 1988 yılında 1. Derece Arkeolojik SİT Alanı olarak tescillenmiştir.

   

Kaynak: www.envanter.gov.tr  

Taylan Köken

Kaleboğazı Höyük / ANKARA / GALATİA / Gölbaşı –Oğulbey Mahallesi

Höyüğün Yeri: Kaleboğazı Höyük, Ankara İli, Gölbaşı İlçesi, Oğulbey (Köyü) Mahallesinin 1km kadar güneydoğusunda Bala Yolunun kenarında bir tepe üzerindedir.

Oğulbey Köyü

Kaleboğazı Bilgileri: Sachihiro Omura’nın yönetmiş olduğu İç Anadolu Yüzey Araştırmaları Projesi kapsamında 1993 yılında ziyaret edilen höyüklerden biridir. Omura Kaletepe’yi açıklarken iki höyükten bahsetmektedir. Sanırım TAY diğer höyüğü Kaleboğazı olarak tanımlamıştır.

Höyük ölçüleri yoktur. Bu höyük ve kale mevkiinde yüzeyden derlenen çanak çömlek kırıntılarına göre Demir Çağında iskân görmüşlerdir. Az sayıda Klasik Dönem kırıntı vardır. Ayrıca burada ele geçen bir kulp parçası ve bir kapın iki parçasına göre höyük Frig Döneminde de iskân görmüştür.    

   

Kaynak: www.tayproject.org

Taylan Köken

Oğulbey Kalıntıları / ANKARA / GALATİA / Gölbaşı –Oğulbey Mahallesi

Kalıntıların Yeri: Kalıntılar, Ankara İli, Gölbaşı İlçesi, Oğulbey (Köyü) Mahallesine dağılmıştır.

Oğulbey Köyü

Oğulbey Bilgileri: Oğuzların Kayı Boyundan veya Bozulus Türkmenlerinden olduğu söylenen, Oğulbeyli/Oğulbeylü Aşiretinin kurduğu bir köydür. Köy Gazi-Derviş’lerden Hacı Tuğrul Baba’nın oğlu olan Oğul Beğ tarafından kurulmuştur. Bölgenin birçok yerleşimi gibi Oğulbey Karyesi de Oğulbey Vakfı arazileri içindedir.

Gorbeus Anti Kenti: Köyün güneydoğusunda Bala Yolunun altında kalan Kale-Kale Tepe ve Kale Boğazı Demir Çağı Dönemi yerleşimi olup tarihte Gorbeus olarak anılmaktadır. Bu kent aynı zamanda Bala-Beynam’a geçen tarihi Roma Yolu olan Kaesareia üzerindedir. Gorbeus Şehri Galat Kralı Deitarus’un damadı Kastor Tarkındarios tarafından yönetilmekteydi.

Bilge Umar’a göre Gorbeus Beynam yakınlarına lokalize edilmektedir. 

Oğulbey Cami Bilgileri: Köyün camisi Cebecizade Hacı Efendi tarafından 1886 yılında tamir ettirilmiştir. Cami bu tarihten önce yapılmış olmalıdır. Alçı mihrabı, ahşap tavanı dikkati çekmektedir. Cami duvarlarında Roma Dönemi devşirme malzemeler görülmektedir.

Oğulbey Kalıntıları: Köyün içinde ve mezarlık kısmında devşirme Roma Dönemi Malzemeleri bulunmaktadır. Mezarlıktaki bulunan iki sütun kaidesinin üzerindeki yazılar bunların Mil Taşı olma ihtimalini güçlendirmektedir. 

   

Kaynak: www.tr.wikipedia.org / www.ankararehberi.com

Taylan Köken

Karacaören Höyük / ANKARA / GALATİA / Gölbaşı –Karacaören Mahallesi

Höyüğün Yeri: Karacaören Höyük, Ankara İli, Gölbaşı İlçesi, Karacaören (Köyü) Mahallesinin içindedir.

Karacaören Uydu Görüntüsü

Karacaören Höyük

Karacaören Höyük Üzeri

Karacaören Bilgileri: Karacaviran olarak anılan köyün kurucuları Oğuz/Türkmen Bozok Kolunun Bozok Kolunun Beydili Aşireti tarafından kurulmuştur. Kayıtlarda Osmanlı bir ara Rakka Bölgesine sürgüne göndermiştir. Oradan Kozan’a geçen Türkmenler, 1860-65 yıllarında Nevşehir’in Kozaklı İlçesi ve Kırşehir Çiçekdağı İlçesine, 1865-1870 yıllarında Karacaviran’a gelip yerleşirler.

Karacaören Cami: Mehmet oğlu Bekir Çavuş tarafından vakfedilen caminin tabelasına göre 1885 yılında yapılmış Geç Osmanlı tarzında inşa edilmiş bir camidir. Cami dikdörtgen planlı, kesme taştan, kırma çatılı olarak yapılmıştır. Yeni cami yapıldığından kullanılmamakta, bu da caminin harap olmasına sebeptir.

Karacaören Kalesi: Karacaören’in güneyinde bulunan ve muhtemelen Galat Dönemi bir kaledir. Güzelcekale ve Gölbek Kalesiyle birbirini görür konumdadır.

Karacaören Höyük Bilgileri: Köyün güneyinde bulunan tescilli Keltepe Höyüğün 100m kuzeyinde, köyün içinde yer almaktadır. Köy içinde kaldığından yapılaşma sebebiyle tahrip olmuştur. Üzerinde derlenen çanak çömlek parçalarının çoğunluğu Roma Döneminden kalmadır. 

Karacaören Höyük, Koruma Kurulu kararıyla 2008 yılında 1.Derece Arkeolojik SİT Alanı olarak tescillenmiştir.

   

Kaynak: www.golbek.blogspot.com.tr / www.envanter.gov.tr   

Taylan Köken

İncek Cami / ANKARA / GALATİA / Gölbaşı –İncek Mahallesi

Caminin Yeri: İncek Camisi, Ankara İli, Gölbaşı İlçesi, İncek (Köyü) Mahallesinin içindedir.

İncek Cami

İncek Cami

İncek Cami

İncek Cami

İncek Cami

İncek Cami

İncek Cami

İncek Cami

İncek ve Cami Bilgileri: İncek Köyü Türklerin ilk iskân yerlerinden biridir. 1530 yılı kayıtlarında İncik olarak geçmektedir. Günümüzde modern yapıların istilasıyla kuşatılan köye yakın İncek Kalesi kalıntıları bulunmaktadır.

İncek Camisi Geç Osmanlı yapısı olup, günümüzde kullanılmamaktadır. Yakın zamanda tamiratı yapılmayan, özgün durumdaki cami yığma taştan dikdörtgen formda inşa edilmiş, çatısı kırmalı olup, kiremitle kaplıdır. 

 

İncek Camisi, 2007 yılı Koruma Kurulu kararlarıyla 1. Derece Anıt Eser olarak tescillenmiştir.         

   

Kaynak: www.envanter.gov.tr

Taylan Köken

Gölbek Kalesi / ANKARA / GALATİA / Gölbaşı –Gölbek Mahallesi

Kalenin Yeri: Gölbek Kalesi, Ankara İli, Gölbaşı İlçesi, Gölbek (Köyü) Mahallesinin 2,5km güneybatısında doğal bir tepenin üzerindedir.

Gölbek Uydu Görüntüsü

Gölbek Köyü

Gölbek Mağaraları

Gölbek Bilgileri: Gölbek Köyünün eski adları Kölit, Kölik ve Gölnik olarak geçmektedir. Gölbek ise: “Küçük su birikintisi, gölcük, gölet” anlamındadır. Eski isimlerin anlamını bulamadık. Yerleşim ismini Sulakiye Gölünden almış olmalıdır.

Köyün arazisi Selçuklu Döneminde Bozulus Türkmenlerinin yaylasıdır. Zaman içinde gölün kurumasıyla diğer Türkmen Aşiretleri bölgeye gelerek köyü kurarlar. Günümüzde yenisi yapıldığından kullanılmayan eski caminin alçı süslemeli minberi güzeldir. Caminin banisi olarak Hacı Ömer Efendi görülmektedir.

Gölbek Köyü çevresinde korunma ve yerleşme amaçlı insan yapımı incelenmeyi bekleyen mağaralar bulunmaktadır.

Gölbek Kalesi: 1125 rakımlı kayalık bir tepe üzerinde Galatların kurmuş olduğu bir kaledir. Batı ve kuzey, kısmen de doğu yönünü kontrol eden bir konumdadır. Kuzeyinde bulunan Karacaören Kalesi ve batısında bulunan Güzelcekale ile birbirini gören konumdadır. Tep noktanın ovadan yüksekliği 150m kadar olup, oval bir yapıya sahiptir. Genel olarak iri taşların kullanıldığı surlarda, yer yer küçük taşlar da dolgu malzemesi olarak kullanılmıştır. Surlar 40m boyutlarında izlenmektedir.  

Kaynak: www.golbek.blogspot.com.tr / www.haymanagazetesi.org (Sami Ümüt yazısı) / Levent Egemen Vardar –Nalan Akyürek Vardar –Galatia Bölgesi Kaleleri Yerleşmeleri Yüzey Araştırması Ankara İli:1998

Taylan Köken

Bezirhane Kalesi / ANKARA / GALATİA / Gölbaşı –Bezirhane Mahallesi

Kalenin Yeri: Bezirhane Kalesi, Ankara İli, Gölbaşı İlçesi, Bezirhane (Köyü) Mahallesinin 1 km kuzeyinde bir tepenin üzerindedir.

Bezirhane Uygu Görüntüsü

Bezirhane Kalesi Bilgileri: Bezirhane Kalesi etrafı kontrol eden bir konumdadır. Kale taşları tespit edilememiştir. Bunun sebebi kalenin bulunduğu tepe üzerinde dahi tarım faaliyetlerindendir. Yine iki parça halinde 20 m izlenen duvar kalıntısı ve 30 m. izlenen sur kalıntısı bulunmaktadır. Kayalık alanda ise kayalara oyulmuş mimari ayrıntılar bulunmaktadır. Kalenin Bizans Döneminde yapıldığı düşünülmektedir.     

Kaynak: Levent Egemen Vardar- Nalan Akyürek Vardar –Galatia Bölgesi Kaleleri Yerleşmeleri Yüzey Araştırması: Ankara İli 1998 -17. Araştırma Sonuçları Toplantısı Cilt:1 -1999   

Taylan Köken

Kaletepe Tümülüsü / ANKARA / GALATİA / Gölbaşı –Bezirhane Mahallesi

Tümülüsün Yeri: Kaletepe Tümülüsü, Ankara İli, Gölbaşı İlçesi, Bezirhane (Köyü) Mahallesinin 2,5km güneybatısındadır.

Bezirhane Uydu Görüntüsü

Kaletepe Tümülüs Bilgileri: Kaletepe Tümülüsünün çevresi yerleşim yeridir. Tümülüs 22m yüksekliğindeki bir tepenin üzerindedir. Kaçak kazılara tümülüse büyük zarar vermiştir. Tümülüs eteğindeki düz yerleşim üzerinde toplanan seramik kırıntıları Roma Döneminden kalmıştır.   

Kaynak: Sachihiro Omura -1993 Yılında İç Anadolu’da Yürütülen Yüzey Araştırmaları -12. Araştırma Sonuçları Toplantısı -1994

Taylan Köken

Bağiçi Kale Höyük / ANKARA / GALATİA / Gölbaşı –Bağiçi Mahallesi

Höyüğün Yeri: Bağiçi Kale Höyük, Ankara İli, Gölbaşı İlçesi, Bağiçi (Köyü) Mahallesinin 1,5km batısında doğal bir tepenin üzerindedir.

Bağiçi Uydu Görüntüsü

Bağiçi Girişi

Bağiçi Devşirme Malzemeler

Yazıt

Sütun Parçası

Bağiçi ve Höyük Bilgileri: Köyün eski adı Zirve’dir. Köyde bulunan SeyyidYusuf Dede’nin kurmuş olduğu zaviyeden dolayı Zivra adını aldığını düşünmekteyiz. Bir adı da Zirve olarak geçmektedir. Zivra: Türkçe Ağızları Sözlüğüne göre “Ağı geniş, paçaları dar bir tür şalvar”a verilen addır. Köy için dağınık olarak Roma Döneminden kalmış olan sütun başlıkları ve parçaları, mimari parçalar görülmektedir.

Bağiçi Köylülerinin Gavurkalesi olarak andığı höyüğün ziyaretini 1993 yılında İç Anadolu Yüzey Araştırmaları Projesi kapsamında bölgeye gelen Sachihiro Omura tarafından yapılmıştır. Höyük üzerinde mimari bloklar ve taş bloklar görülmektedir. Höyük 11x85m boyutunda 4m yüksekliğindedir. Höyük üzerinde toplanan seramik kırıntılarına göre Demir, Bizans ve İslam Dönemlerinde iskân gören bir höyüktür.      

Kaynak: www.tayproject.org / Sachihiro Omura -1993 Yılında İç Anadolu’da Yürütülen Yüzey Araştırmaları -12. Araştırma Sonuçları Toplantısı -1994 / www.panoramio.com

Taylan Köken

Altınçanak Kalıntıları / ANKARA / GALATİA / Gölbaşı –Altınçanak Köyü

Kalıntıların Yeri: Altınçanak Kalıntıları, Ankara İli, Gölbaşı İlçesi, Altınçanak Köyündedir.

Sütun Parçası

Sütun Parçası

Devşirme Yazıt

Devşirme Yazıt

Altınçanak ve Kalıntı Bilgileri: Altınçanak Köyünün eski adı Altunçanak’tır. Köy yakınında bulunan höyükler Kalkolitik Dönemden başlayarak iskân görmüş yerleşimlerdir. Bu da Altınçanak Köyü tarihinin ne kadar gerilere gittiğinin kanıtıdır. Altınçanak Köyü ile ilgili kısa bir bilgiyi köyün sitesinden aktaralım:

Altunçanak Köyü 1700’lü yıllarda Urfa Karacadağ yöresinden göç eden insanlar tarafından kurulmuştur. Göç yolu Kırşehir, Küre Dağı, Bala'nın Çiğdemli ve Altunçanak köyleridir. 1880-1890 yılları arasında, kesin tarih bilinmemekle birlikte, kıtlık yaşandığında 1 yıl Çukurova yöresine göç edildiğini ve tekrar dönüldüğü anlatılmıştır. Kuruluş aşamasında yazları köyün güneyinde yaylada çadırlarda, kışları ise köyün kuzeyinde yere kazılan 1,5-2 metre çukurlar üzerine kurulan kıl çadırlarda yaşandığı büyükler tarafından nakledilmektedir. Kışlık yiyeceklerin; sonbaharda küplere mayalanan yoğurtlar, ayran yapılmak üzere kurutulmuş yoğurt, kurutulmuş kaymak, kurutulmuş et vs. olduğu anlatılmaktadır. Misafirlere ikram edilen kahvenin ise nohudun kavrularak öğütülmesi ve şeker yerine de bizim “kerenk kusu” dediğimiz dikenin kurutulmuş dallarının ikram edildiği büyüklerimiz tarafından anlatılmıştır.

Köy içinde bulunan Ev Çeşmesinde Roma Döneminden kalma devşirme yazıt dikkat çekicidir. Bu yazıtın bir benzeri de Kulu - Gökler Köyünün Çeşmesinde kullanılmıştır. Yine köy etrafında tarım faaliyetlerinde ok uçlarına rastlanmaktadır. Bu da köyün yakınında bir savaş meydana geldiğinin kanıtıdır.

Yine Altınçanak Köyünün sitesinden bir bilgi aktaralım: Ertuğrul Gazi, Konya ovasına doğru göç ederken iki tarafın savaştığını görür. Taraflardan zayıf olana yardım eder ve bu taraf savaşı kazanır. Savaşı kazanan taraf, Anadolu Selçuklu Devleti’dir. Anadolu Selçuklu Sultanı, Ertuğrul Gazi'ye teşekkür ederek dileğini sorar. Ertuğrul Gazi yurt istediğini söyleyince; Ankara'nın güneyinde Karacadağ mevkii kendisine verilir. Ertuğrul Gazi burada 1 yıl kaldıktan sonra Sivri Hisar üzerinden Karacabey'e göç eder. İşte Ankara'nın güneyinde Karacadağ mevkiindeki bu yurtluk Altunçanak Köyü sınırları içerisindedir. Beyliğin kullandığı kale kalıntıları halen mevcut ve korunmayı beklemektedir.

  

Kaynak: www.altincanak.tr.gg

Taylan Köken

Kızlar Kalesi / ANKARA / GALATİA / Evren –Çatalpınar Köyü

Kalenin Yeri: Kızlar Kalesi, Ankara İli, Evren İlçesi, Çatalpınar ve Solakuşağı Köyleri arasındadır.

Kızlar Kalesi Uydu Görüntüleri

Kale Bilgileri: Kale içindeki sarnıç dikkati çekmektedir. Bu kalenin Bizans Döneminde iskân gördüğü düşünülmektedir.          

   

Kaynak: www.ankararehberi.com

Taylan Köken

Sığırcık Kalesi / ANKARA / GALATİA / Evren –Çatalpınar Köyü

Kalenin Yeri: Sığırcık Kalesi, Ankara İli, Evren İlçesi, Çatalpınar Köyünün 2,5km güneydoğusunda yer almaktadır.

Sığırcık Kalesi Uydu Görüntüsü

Sığırcık Kalesi

Sığırcık Kalesi

Kale Bilgileri: Yörede Çim Kalesi olarak da adlandırılan kalenin Geç Bizans ve Osmanlı Döneminde iskân gördüğü düşünülmektedir. Sığırcık Kalesinin yamacında bir yayla gibi kullanılan evler bulunmaktadır. Kale diğer Evren yerleşimleri gibi Hirfanlı Barajının doldurduğu çanağı gözlemekteydi.          

   

Kaynak: www.ankararehberi.com / www.panoramio.com

Taylan Köken

Kale Tepe Kalesi / ANKARA / GALATİA / Elmadağ –Edige Köyü

Yerleşimin Yeri: Kale Tepe Kalesi / Yerleşimi, Ankara İli, Elmadağ İlçesi, Edige Köyü Kaletepe Mevkiindedir.

Edige Kale Tepe Uydu Görüntüsü

Edige Köyü ve Kale Tepe Bilgileri: Edige Köyü bölgede Türklerin ilk iskan yerlerinden biridir. Kayıtlarda eski adı Ediki ve Edike olarak geçmektedir. Bu ismi araştırdığımızda Edik kelimesine ulaştık. “Kısa Çizme” anlamındadır.

Edige Köyü içinde Helenistik ve Roma Döneminden kalma antik malzeme görülmektedir.

Kale Tepe Kalesi: Sayın Levent Egemen Vardar ve Nalan Akyürek Vardar’ın 1999 yılı yüzey araştırmalarında incelediği bir yerleşimdir.

Köyün yaklaşık 1km doğusunda yer alan 940 m rakımlı bir tepe üzerindedir. Güneyinde Porsuk Deresiyle kuzeyindeki Kale Deresi arasında yüksekliği 50 m’yi bulan ve birbirine 200 m uzaklıkta olan iki tepeden oluşmaktadır. Doğuda bulunan tepe üzerinde seramik ve mimari bakiyeler tespit edilmiştir. Bu tepenin batısında aralarında 25m mesafe bulunan, uzunluğu 10-15m kadar gözlenen iki sıra duvar bakiyesi tespit edilmiştir.

Yüzeyde bulunan seramik kırıntılarına göre Kale / Yerleşim Helenistik ve Roma Döneminde iskân görmüştür.              

   

Kaynak: www.ankararehberi.com / Levent Egemen Vardar-Nalan Akyürek Vardar –Galatia Bölgesi Kaleleri /Yerleşmeleri Yüzey Araştırması: Ankara ve Kırıkkale illeri 1999 -18. Araştırma Sonuçları Toplantısı Cilt:2-2000

Taylan Köken