Karadağ Mağarası / ANTALYA / PİSİDİA / Akseki – Süleymaniye Mahallesi

Karadağ Mağarasının Yeri: Antalya İli, Akseki İlçesinin Süleymaniye Mahallesinin güneybatısında kuş uçumu 3 km uzaklıkta yer alır.

Süleymaniye Bilgileri:  Yerleşimin eski adı Simyan’dır. Süryanicede Simân da denir ve “Hak” anlamındadır. Muhakkak başka bir anlamı daha olmalıdır.

Karadağ Mağarası Girişindeki Yazıt

Karadağ Mağarası Bilgileri: Mağara Karadağ’ın batı yamacında, Badebucağı mevkine yakın konumda, 1000 m rakımdadır. Yağmur ve kar sularının kireç taşlarını eritmesiyle oluşan doğal bir mağaradır. Sonra insan tarafından yerleşim görmüştür. Mağara girişi güneye bakmaktadır ve girişinde beş satır Yunanca yazıt mevcuttur.

Mağaranın 150 m kadar olan dört bölümü incelenmiştir. Dördüncü bölümde havuz biçiminde bir yapı duvarı tespit edilmiştir. Bu mağaranın kil amaçlı üretim yapılan bir atölye olarak kullanıldığı düşünülmektedir. Mağara 2001 yılında Koruma Kurulu kararıyla 1. Derece Arkeolojik SİT Alanı olarak tescillenmiştir.(1)   

Sayın Hocamız Mustafa Adak ve ekipleri tarafından bölgede yapılan çalışmalara göre Karadağ Mağarası bilgileri aynen şu şekildedir: Emerye Kalesi’ni yaptıran kardeşlerden Rhodon ve babası Hoplon’un isimlerine ikamet ettikleri Kagrai/Cevizli’nin 10 km. kuzeybatısındaki Karadağ Mağarası’nın girişine işlenmiş başka bir yazıtta da rastlanmaktadır. Ufak bir düzlüğün üzerindeki yamaçta yer alan bu mağara Rhodon’un bir kölesi tarafından keşfedilmiştir. Rhodon kölesine mağaranın girişini açtırmış ve böylece onu kullanıma olanaklı hale getirmiştir. Bu uzun ve dar mağaranın sonuna birisi ana kayadan oyulmuş, diğeri ise taşlarla örülmüş iki havuz yaptırılmıştır. Tahminimize göre civardaki arazilerden elde edilen süt, peynir gibi ürünler tıpkı günümüzde olduğu gibi yaz sıcağında bozulmamaları için burada muhafaza ediliyordu. Dar ve uzun olmasından dolayı mağaranın hayvan sürüleri için bir sığınak olarak kullanılması makul görünmemektedir. Nitekim Karadağ Mağarası’nın yakınındaki Subaşı Mağarası günümüzde de hala depo işlevi görmektedir. Kuyucaklılar keçi sütünden ürettikleri kıymetli peyniri mayalanması için aylarca bu mağarada bekletmektedirler.(2)

Kaynak: (1) Antalya Valiliği Kültür Envanteri / 2005 (2) Prof. Dr. Mustafa Adak, Yrd.Doç.Dr. Burak Takmer,  Yrd. Doç. Dr.Ebru Akdoğu Arca / İlkçağ’da Akseki Bölgesi.

Taylan Köken

Yukarı Kapaklı Öreni / ANKARA / GALATİA / Gölbaşı –Tulumtaş Mahallesi

Örenin Yeri: Yukarı Kapaklı Öreni, Ankara İli, Gölbaşı İlçesi, Tulumtaş (Köyü) Mahallesinin kuzeydoğusunda Yukarı Kapaklı Mevkiindedir.

Yukarı Kapaklı Öreni

Şarap İşliği

Ören Bilgileri: Ören üzerinde yer yer mevsimlik tarım faaliyetleri yapılmakta, bu da alanı tahrip etmektedir. Yüzey üzerinde derlenen çanak çömlek parçalarına göre Tunç Çağı, Hitit Çağı, Demir ve Roma Çağında iskân gören bir yerleşimdir. Kaçak kazı izlerine de rastlanmaktadır.

Örenin hemen yanında Şarap Üretimi için doğal kayaya oyulmuş işlik mevcuttur.

Yukarı Kapaklı Öreni Koruma Kurulu kararıyla 1994 yılında 1.Derece Arkeolojik SİT Alanı olarak tescillenmiştir.

Şarap İşliği ise Şarap Yapım Teknesi adıyla 2000 yılında Koruma Kurulu kararıyla 3. Derece Arkeolojik SİT Alanı olarak tescillenmiştir.

Kaynak: www.envanter.gov.tr

Taylan Köken

Neon Teikhos Antik Kenti-II (Arkhangelos-Ceneviz Kale) / İZMİR / AİOLİS / Menemen / Yanık Köy

Neon Teikhos Kalıntıları ve Araştırma Sonuçları: Neon Teikhos antik kentinde arkeolojik kazı yapılmamıştır. Kazı yapılması halinde tepenin eteklerinde teraslar halinde yer alan bir çok önemli eser ortaya çıkacaktır. Şimdilik bu kazıları maalesef define arayıcıları yapmaktadır.

Kaçak Kazı

Kaçak Kazı

Kaçak Kazı

Kaçak Kazı

Kaçak Kazı

Kaçak Kazı

Kaçak Kazı

Sayın Prof.Dr. Armağan Erkanal 2001 yılında Aiolis yüzey araştırmalarında Yanık Köy ve çevresinde detaylı olarak yüzey araştırması gerçekleştirmişlerdir.

Kanlı Yol'un Başında

Kanlı Yol

Kanlı Yol

Kanlı Yol

Kanlı Yol

Kanlı Yol

Kanlı Yol

Kanlı Yol

Kanlı Yol

Kanlı Yol

Yanık Köy’den ilkçağ kentinin taş döşeli tarihsel yolu bugün de bizi kente doğru götürmektedir. Köylüler bu yolu Kanlı Yol olarak adlandırır. Yol üzerinde çok kenarlı klasik çağ duvarları dikkat çekicidir. Yol üzerinde sık görülen keramik kırıntıları MÖ.600’den Osmanlı Dönemine kadar çeşitli dönemlere aittir. MÖ.300-400 çanak çömlek kırıkları çoğunluktadır. Yol Hellenistik Dönem dış surlarının eteğinde biter.

Akropol

Akropol Tepesi

Akropol Tepesi

Akropol Tepesinden Yanık Köy

Akropolde Kiremit Parçaları

Akropolden Tilkilik Tepesi

Akropolden Tilkilik Tepesi

Akropolden Dumanlı Dağ

Akropol Tepesi Bina Temelleri

Akropolden Doğa Köy

Akropolden Tilkilik Tepesi

Akropol Eteklerinde Bina Temelleri

Yanık Köy Arazileri

Akropol

George E.Bean’nin Akropolis olarak nitelediği tepe düzlüğüne yaklaştıkça, bazı yapıların temel, taban kalıntılarına ve destek duvarlarına rastlanır. Bu tepenin eteklerinde tüm alana yayılmış bu bina bakiyelerinden, özellikle batısında büyük bina temelleri yer almaktadır. Yine eteklerde en büyüğü 3 mt.ye bulan, irili ufaklı nişler bulunmaktadır. Ana kayaya açılmış olan bu nişler, Karia’da bulunan Türbe Ovası, Alabanda ve Gerga’da bulunan benzer nişler dolayısı ile kaya kültü olarak değerlendirilmektedir. Nişli kayadan devam edince, Akropolün kuzeybatısında temeli bugüne kadar gelen tapınak olduğu düşünülen bir binanın duvar izlerine rastlanmıştır. Ayrıca tepenin en yüksek noktasına çıktığınızda, kayaya oyulmuş adak yeri izlerine de rastlanmaktadır. Akropolde en yüksek yerinde iç kale sur parçaları ve yapı izlerinin kalıntıları mevcuttur. Harçlı duvar kalıntısı ortaçağa tarihlenebilir.  

Akropol Tepesi

Akropol Arkası

Akropol Arkası

Akropol Tapkı Alanı

Akropol Tapkı Alanı

Akropol Tapkı Alanı

Akropol Tapkı Alanı ve Temel İzleri

Akropol Tapkı Alanı

Akropol Tapkı Alanı

Sur duvarlarının dışındaki kuzey düzlükte görülen zeytinyağ atölyesine ait pres ve değirmen taşları Roma Döneminden kalmadır. Bu taşlar o dönemde Sardene (Dumanlı Dağ) eteklerinin zeytin ağaçları ile kaplı olduğunu düşündürmektedir.

Zeytinyağı İşliği ve Akropol

Zeytinyağı İşliği ve Akropol

Zeytinyağı İşliği

Kaynakça: Bilge Umar- Aiolis- İnkılâp Kitabevi (2002) / Prof. Dr. Armağan Erkanal- 2001 Kuzey İzmir – Menemen Ovası Yüzey Araştırması- 20. Araştırma Sonuçları Toplantısı Cilt1 2002 / George E. Bean – Eskiçağda Ege Bölgesi – Arion Yayınevi – 1997 / Prof. Dr. Ersin Doğer – İlk İskanlardan Yunan İşgaline Kadar Menemen ya da Tarhaniyat Tarihi – Sergi Yayınevi -1998.

Taylan Köken

Kevser Kayaları Buluntuları / İZMİR / AİOLİS / Menemen / Haykıran Köyü

Kevser Kayaları Yeri: İzmir İli Menemen İlçesi Haykıran Köyünden Görece’ye giderken yolun solunda kalır.

Kevser Kayaları Araştırma Sonuçları: Aslında kayalık bir yer olmayan Kevser Kayaları, yoğun seramik buluntularına sahip tarladır. MS.200 ila 600 yıllarına tarihlenen Roma Dönemi seramiklerdir. Bu tarlalar arasında zaman içinde sürülerek özelliğini kaybettiğini düşündüren bir höyük de, Orta Tunç Çağına ait buluntular vermiştir.

Ayrıca ana kayaya oyulmuş bir şarap presi yatağı da tespit edilmiştir.

Kevser Kayaları

(Prof. Dr. Armağan Erkanal- Güney Aiolis Yüzey Araştırması 2003- 22. Araştırma Sonuçları Toplantısı Cilt1 2004) 

Taylan Köken

Serden Kayaları Buluntuları / İZMİR / AİOLİS / Menemen / Çukur Köy

Serden Kayaları Yeri: İzmir İli Menemen İlçesi Çukur Köye yakın konumdadır.

Serden Kayaları Araştırma Sonuçları: Kybele kabartması bulunan Serden Kayalıklarını daha önce Prof. Dr. Ersin Doğer yayınlamıştır. Defineciler tarafından tahrip edilen kabartma, yuvarlanmış bir kaya bloğunun üzerine yapılmıştır.

Serden Kayaları Kybele Kabartması 

Çukurköy Serden Kayaları arasında Ninenin Çeşmesi denilen mevkide küçük bir üzüm presi tespit edilmiştir.

Ninenin Çeşmesi Üzüm Presi

Beygaz’ın batısındaki Leylek Tepesi’nde yine bir kayanın üzerine sağlık amacıyla çizilmiş resimlere rastlanmıştır. İki adet ayak ve 4 adet daireden oluşan bu adak yeri, antik çağda bir organ şeklinin, ucuz bir adak kopyası olarak düşünülmektedir.  

Leylek Tepesi Çizimleri

Armutlutarla’dan dik bir yamaçtan inilen Gavurağılları’nda yol ve mimari kalıntılara rastlanmıştır. Burada ayrıca buğday öğütme taşı, mezar stel kaidesi ve seramik buluntuları ele geçmiştir. Daha güneyde küçük bir düzlükte, bir çiftlik olduğunu düşündüğümüz yapı kalıntısına rastlanmıştır.   

(Prof. Dr. Armağan Erkanal- Güney Aiolis Yüzey Araştırması 2003- 22. Araştırma Sonuçları Toplantısı Cilt1 2004) 

Taylan Köken