3 Kasım 2012 Cumartesi

Dikili Kaya Sunağı-I / İZMİR / AİOLİS / Dikili

Dikili Kaya Sunağının Yeri: İzmir ili Dikili ilçesi merkezine İzmir-Çanakkale yolundan sapıldıktan 2km sonra solda görülen tepenin üzerinde kaya sunağını göreceksiniz. Sunak çevreye hakim konumu ile dikkat çekicidir. Kaya Sunağı 2006 yılında İzmir Koruma Kurumu tarafından Kültür Varlığı olarak tescil edilmiştir. 
Dikili Sunağı Uydu Görüntüsü 
Sunak Çevresi Uydu Görüntüsü
Dikili Sunağı Panoramik Görüntü
Dikili Sunağı Panoramik Görüntü
Dikili Sunağı Panoramik Görüntü
Dikili Sunağı Panoramik Görüntü
Dikili Sunağı Panoramik Görüntü
Dikili Sunağı Panoramik Görüntü
Dikili Sunağı Panoramik Görüntü
Dikili Sunağı Panoramik Görüntü
Atarneus Antik Kenti
Karina Antik Kenti
Asar Tepe Yerleşimi
Kaya Sunaklarının Özellikleri: Kaya Sunakları dönem olarak Cilalı Taş Devrine kadar uzandığı düşünülmektedir. Antik çağların tapınım merkezleri olan kaya sunakları, diğer dini merkezlerden farklıdır. Doğal kayalar kullanılarak oluşturulan tapınma alanları genelde Ana Tanrıça adına yapılmıştır.  Kuzey Batı Anadolu’ya özgü olan bu kaya sunakları özellikle Burhaniye’nin dağlık kesimdeki köylerinde ve diğer yerlerde görülmektedir. Ana Tanrıça (Kubaba/Kubala/Kibele/Kybele) ile ilintili bu sunaklar Ana Tanrıçanın, Kaya Sunağı ile özdeşleşmesi olarak kabul edilmektedir. Kaya, Tanrıçanın eşi olan eril (Tanrı?) ile birlikte oturduğu bir tahttır ve buradan evrendeki canlıları yönetmektedir. Dini seremoniler, ayinler evrenin yapısını sembolize etmektedir. Ana Tanrıça kültüne bağlı seçkin rahipler veya rahibeler sunak önünde toplanırlar, arınmak için etrafındaki havuzlarda arınma törenleri yapıldıktan sonra, kurbanlar adanır, hediyeler kayaya oyulmuş olan nişlere bırakılarak törenler yapılırdı.
Dikili Sunağı Çevresi
Dikili Sunağı Çevresi
Dikili Sunağı Çevresi
Dikili Sunağı Çevresi Gölcük
Dikili Sunağı Çevresi
Dikili Sunağı Çevresi
Dikili Sunağı Çevresi
Dikili Sunağı Çevresi
Dikili Sunağı Çevresi
Dikili Sunağı Çevresi
Dikili Sunağı
Taş Ocağı İzleri
Taş Ocağı İzleri
Taş Ocağı İzleri
Taş Ocağı İzleri
Dikili Sunağı Çevresi
Dikili Sunağı Çevresi
Dikili Sunağı Çevresi
Dikili Sunağı Çevresi
Dikili Sunağı Çevresi
Dikili Sunağı Çevresi
Bölgede yapmış olduğu yüzey araştırmalarında Sayın Prof.Dr. Engin Beksaç Kaya Sunaklarını detaylı olarak incelemiştir. Bu incelemeleri ileride ayrı maddeler halinde yayınlanacaktır. Bu maddeye aktarmak istediğimiz ise Tarihin Işığında Burhaniye kitabından Kaya Sunaklarının yapısı ile ilgili notlar olacaktır: Semitik toplumlarda kabul gören Ana Tanrıça kültü, Erken Batı Semitik toplumlarda Astarte/Aşera/Aşerah olarak adlandırılan Ana Tanrıça’nın “Kapı” tanımlamasıyla örtüşen bir sıfatı vardır ve bu Ölüm-Hayata hükmeden anlamıyla özdeştir. Ayrıca Adramytteion Antik Kentinde kazılar yapan hocamız, bu şehrin adının kökenine indiğinde Adra’nın Ana Tanrıça ile alakalı isimlerden biri olduğunu belirtmektedir. Bu isimin özellikle Lidyalılar için önemli olduğunu belirten Beksaç, şehrin kurucusu olan Adramys ile benzerliğinin tesadüf olmadığını belirtmektedir.             
Dikili Sunağı Çevresi
Dikili Sunağı Çevresi
Dikili Sunağı Çevresi
Dikili Sunağı Çevresi
Dikili Sunağı Çevresi
Sarnıç Kalıntısı
Sarnıç Kalıntısı
Edremit Körfezi, Burhaniye Kaya Sunakları ve diğer kaya sunakları ile birlikte bu maddede andığımız Dikili Kaya Sunağı da Madra Dağının gölgesindedir ve onun kıyısında bulunan diğer Kuzey Batı Anadolu yükseltilerinde konumlanmışlardır. Madra’nın anlamı için Sayın Bilge Umar Luwi dilinden günümüze kadar gelen bu tarihi adın, Ma-(a)dra yani “Ana Tanrıçanın Erkeği” anlamında olduğunu söylemektedir. Bu tanımlama Kaya Sunaklarındaki “İkili Taht”, "Ana Tanrıça ve Erkeği" tanımlamalarına uygun düşmektedir.

Kaynakça: Bilge Umar- Aiolis- İnkılâp Kitabevi -2002 / Bilge Umar –Türkiye’deki Tarihsel Adlar -İnkılâp Kitabevi -1993 / Prof.Dr.Engin Beksaç –Tarih Işığında Burhaniye.

Taylan Köken