Sancaklı Kalesi (Adatepe) / İZMİR / AİOLİS –Karşıyaka –Sancaklı Köyü

Sancaklı Kalesinin Yeri: İzmir ili, Karşıyaka ilçesine bağlı olan Sancaklı Köyünün yanında bulunan kayalık bir tepenin üzerindedir. Karşıyaka’dan Yamanlar Dağı –Karagöl Milli Parkı tabelalarından sapılarak köye gelinebilir.

Sancaklı Kalesi Uydu Görüntüsü

Sancaklı Kalesi

Sancaklı Kalesi

Sancaklı Kalesi

Sancaklı Kalesi Buluntuları: Sancaklı Köyünün yanında bulunan bir tepenin eteklerinde teraslar halinde konumlanmıştır. Bulunduğu konum itibariyle tüm İzmir Körfezini ve özellikle Karşıyaka sahilini tepeden gören bir konumdadır.

Kaleden Sancaklı Köyü

Kaleden Sancaklı Köyü

Sancaklı Köyü -Çeşme

Sancaklı Kalesinden Körfez

Sancaklı Köyü bir Yörük köyüdür. Yamanlar Dağı’nın eteklerinde sarp bir arazi üzerine konumlanmıştır. Sancaklı Köyünün halkı hayvancılıkla geçinmektedir.

Sancaklı Kalesi konusundaki bilgileri bizim gibi az bilinen tarihi yerleri dolaşıp www.dagakactim.blogspot.com adresinde yayınlayan ekipten edindim, kendilerine sonsuz teşekkürü bir borç bilirim. 

Sancaklı Kalesinde Sarnıç

Polygonal Sur Bakiyesi

Polygonal Sur Bakiyesi

Polygonal Sur Bakiyesi

Sancaklı Kale Bakiyeleri

Kale İçi Sarnıç

Kale İçi Bakiye Duvarlar

Kale Üzerindeki Kayalık

Kale Üzerindeki Kayalık

Bu sitedeki bilgilere göre kale MÖ.500-600’lü yıllara tarihlenmesi ve resimlerle gördüğümüz üzere poligonal taşlarla imal edilen duvar Aiolis’lerin Bölgeye yerleşmelerinde sonra bölgelerini korumak ve gözlemek için yapılmış olabilir. Bulunduğu konum itibariyle İzmir-Çanakkale yolunu izlemektedir.

Eski adı Adatepe olan Sancaklı Kalesinde su ihtiyacı orijinal kayaya oyulan su sarnıçlarıyla sağlanmaktadır. Orijinal kayalıktan teraslar yapılarak tahkimat oluşturulmuştur. Tepeye çıkarken tahkimat duvar izleri ve değişik çanak çömlek parçaları görülmektedir.          

Kaynakça: http://dagakactim.blogspot.com/2012/02/aiol-bolgesinde-kalelerin-izinde.html 

Taylan köken

Melanpagos Yerleşimi (Gökkaya) / İZMİR / AİOLİS / Karşıyaka

Melanpagos Yerleşiminin Yeri: İzmir ili Karşıyaka ilçesi Yamanlar Dağı ile Gökkaya denilen sivri tepeye yaslanan düzlükte bulunmaktadır. Emiralem-Yamanlar Dağı arasındaki orman yolunun yakınındadır.

Melanpagos Uydu Görüntüsü

Yamanlar Köyü: 1868 yılında Karşıyaka ve Yamanlar Menemen’e bağlıdır. Yamanlar önce Bornova’ya daha sonra ise Karşıyaka’ya bağlanmıştır.

Köy halkı Yaman/Yamanlar/Yamanlu/Yamanlı cemaatine bağlı Yörük Türkmenidir.

Melanpagos Adının Anlamı: Helen dilinde “Yağıztepe” veya “Karatepe” anlamına gelmektedir.

Gökkaya ve Ardında Yamanlar Dağı

Melanpagos Tarihi: Aigai Antik Kenti, Temnos (Görece Kalesi) gibi dağlık kesimde kalan bir Aiolis Yerleşimi olan Melanpagos tarihi hakkında bir bilgi yoktur. Yerleşim yerinde bulunan keramik parçalarına göre yerleşim varlığını Helenistik Dönem Sonu / Roma Dönemi başı olan MÖ.130 yıllarına kadar varlığını sürdürmüştür.

Melanpagos Kalıntıları ve Araştırma Sonuçları: Melanpagos’un varlığı değerli hocamız sayın Prof.Dr. Ersin Doğer tarafından kanıtlanmıştır. Melanpagos’un varlığı Menemen’e bağlı Göktepe Köyü sınırları içinde bulunan platoda izine rastlanan bir sınırtaşı ile kanıtlanmıştır. Bu sınır taşında yerleşim Gökkaya olarak anılmakta ve anlam olarak Helen dilinde Melanpagos: Karataş, Karatepe veya Laciverttepe olarak geçmektedir.  

Yerleşim kuzey sırtını Gökkaya denilen sivri kayalığa yaslamıştır. Akropolis bu kayalığın güneyindeki sırtta kuleler ile takviye edilen surlar içinde yer almaktadır. Sur duvarları dikdörtgen ve kare blok taşlardan imal edilmiştir. Yerleşim akropolis surlarının haricinde de varlığını sürdürmektedir. Yerleşimin bu aşağıdaki bölümünün de surlar ile korunduğu düşünülmektedir.

Melanpagos hiçbir zaman kent büyüklüğüne ulaşamamış bir yerleşimdir. İlk kuruluşunda bir Aiol kenti olan Smyrna’nın Yamanlar üzerinden gelen tehlikeleri engellemek için inşa edilmiş bir kale olmalıdır. Buluntular arasında en erken malzeme MÖ.600 yıllarına tarihlenebilen bir tapınak yapısının ante başlığıdır.

Melanpagos Yerleşimi hakkında bilimsel bir kazı veya detaylı araştırma yapılmamıştır. Sapa bir yerde kalan bu yerleşimimiz diğer bir antik yerleşimimiz gibi defineci terörü ile tahrip edilmektedir.      

Kaynakça: Prof.Dr. Ersin Doğer –Menemen Tarihi –Sergi Yayınevi -1998 / Bilge Umar- Aiolis- İnkılâp Kitabevi -2002 / www.panoramio.com 

Taylan Köken

Kordoleon (Kordeleon- Kordelio) Antik Kenti / İZMİR / AİOLİS / Karşıyaka /Küçük Yamanlar Tepesi

Kordoleon Antik Kenti Bilgileri: Karşıyaka’nın 1922 yılına kadar azınlıklar tarafından kullanılan adı Kordelio (Cordelio) idi.

Prof. Bilge Umar Kordoleon’un Küçük Yamanlar Tepesinden demiryoluna kadar uzanan bölgede kurulu olduğunu belirtmektedir. Kentin adı “Bahçeler arasındaki geçidin yeri” anlamındadır. Kökü Kord(a)-el(a)-ion gelmektedir. 

Prof. Ersin Doğer de Yamanlar’ın denize bakan kısımlarının alüvyonlu toprakla dolmasıyla MÖ.6.000’li yıllardan beri yerleşim yeri olarak kullanıldığını belirtmektedir. Küçük Yamanlar Tepesi Kordoleon antik kentinin Akropolisi olacak konumdadır. Tepe üzerindeki çanak çömlek parçaları buranın değişik dönemlerde yerleşim yeri olduğunu göstermektedir.

Günümüze gelen herhangi yapı kalıntısı bulunmamaktadır. Bu konuda elimizdeki tek yer Küçük Yamanlar Tepesindeki tahrip edilmiş höyüktür.

TAY Projesi kapsamında 2000 yılında yapılan ziyarette yapılan su deposu ve bekçi evinin höyüğü tahrip ettiği tespit edilmiştir. Ayrıntılı harita ve resimler sitede mevcuttur.       

Kaynakça: Bilge Umar- Aiolis- İnkılâp Kitabevi (2002) / Bilge Umar- Türkiye’deki Tarihsel Adlar- İnkılâp Kitabevi (1993) / http://www.tayproject.org

Taylan Köken