Cunda Kiliselerinin Listesi:
Taksiyarhis Kilisesi: Adanın metropol kiliseydi.
1873 yılında inşa edilmiştir. Adaya ziyaret edenlerin dolaşırken ilk ziyaret
ettikleri mekânlardan birisidir. Bizans stilinde yapılmıştır. Kilisede
tamamlanmayan bir restorasyon çalışması yapılmıştır.
 |
| Taksiyarhis Kilisesi |
Agia Triyada Kilisesi: Adada inşa edilen ilk kilise
olarak bilinmektedir. 1865 yılında yeniden inşa edildiği söylenmektedir. Bakkal
Sokağının başında, üç duvarı kalmış olan kilisedir. Kilise kalıntıları bu
şekilde uzun süredir duruyor.
 |
| Agia Triyada Kilisesi |
Agios Dimitrios Kilisesi: Bir zamanlar
doğuya yakın yönde, yeldeğirmenlerine yakın ayaktaydı. Günümüze gelen kayda
değer bir kalıntısı yok.
 |
| Agios Dimitrios Kilisesi |
Panaya Kilisesi: Günümüzde Bakkal Sokağın sonunda bulunan büyük
boşluktaydı. Yıkılarak taşları okul yapımında kullanıldı.
 |
| Panaya Kilisesi |
Agios Panteleimonos Kilisesi: Sayın Ahmet
Yorulmaz kitabında kilisenin adını belirtiyor, fakat yerini belirleyemediğini
söylüyor. Panaya Kilisesi ile birlikte yıkılarak taşları okul yapımında
kullanılmıştır.
 |
| Cunda Resmi |
Agios Yannis Şapeli: Cunda halkının Aşıklar
Tepesi olarak andığı çevreye hakim konumda ve üç denizi birden gören tepe
üzerindeki kilisedir. Şapel olarak adlandırabileceğimiz bu kilise Rahmi Koç
tarafından yanındaki değirmenle birlikte 2007 yılında restore edilerek Sevim ve
Necdet Kent Kitaplığı olarak halkın hizmetine sunulmuştur.
 |
| Agios Yannis Şapeli |
Agios Nikolaos Kilisesi: Hıristiyan
Mezarlığın karşında bulunuyormuş. Günümüze yıkıntıları gelmiştir.
 |
| Agios Nikolaos Kilisesi |
Çataltepe Kilisesi: Cunda adasında Pateriça
burnuna giderken sağ kolda kalan iki kulaklı tepede kalıntıları bulunmaktadır.
Hakkında herhangi bir bilgi yoktur.
 |
| Çataltepe Kilise Kalıntıları |
Cunda Manastırlarının Listesi:
Evangelistriya Manastırı: Ayvalığa
bakan burnun ucunda yöresel Sarımsaklı taşından inşa edilmiştir. Adada yapılan
son manastırdır. Kızlar Manastırı olarak da anılmaktadır. Günümüzde bu burun
sitelerle kaplanmıştır. Manastırdan geriye bir kaç temel izinin haricinde hiç bir şey kalmamıştır.
 |
| Evangelistriya Manastırı |
Agios Dimitrios Ta Selina Manastırı: Pateriça
Burnunun Edremit körfezine bakan tarafında ve ulaşımı zor bir yerde inşa
edilmiştir. Bilenen adı Ayışığı Manastırıdır. Bu arada Pateriça’nın
anlamı “Koltuk Değneği” demektir. Bir kapısında 1771 yılı, bir diğerinde 1795
tarihi görülmektedir. Fakat manastırda görülen bu tarihlerin onarım tarihleri
olduğu söylenmektedir.
Manastır en son olarak Suzan Sabancı Dinçer ve
Haluk Dinçer tarafından satın alınarak restore edilmiş ve13 Nisan 2012
tarihinde törenle açılmıştır.
 |
| Ayışığı Manastırı |
Taksiyarhis ta Çamya Manastırı: Günümüzde
telefon vericilerinin bulunduğu tepenin yamacında müthiş manzarası ile dikkat
çekmektedir. Çatısı yıkılmış olan manastır ayakta kalmış duvarları ile zamana
direnmektedir. Etrafı çamlarla kaplı olduğundan Çamlı manastırı olarak
anılmaktadır.
 |
| Çamlı Manastırı Kilisesi |
Leka Panaya Manastırı: Parlamenterler sitesine
giden yol üzerinde Ayvalığın denize açılan boğazını gören konumdadır. Sayın
Ahmet Yorulmaz kitabında manastırın diğer adını Koruyan Meryem Ana
Manastırı olarak anmaktadır.
 |
| Leka Panaya Manastırı |
Ai Dimitri Manastırı: Cunda merkezine giden sahil yoluna saptıktan sonra yaklaşık olarak 500
metre sonra yolun solunda bulunan tepeye bakarsanız bu küçük manastırı
göreceksiniz. Dört duvarı kalmış olan bu manastırın mimari özelliği
bulunmamaktadır.
 |
| Ai Dimitri Manastırı Şapeli |
Ayion Apostolos Manastırı: Pateriça
Burnunda bulunan Ayışığı Manastırına 1km uzaklıktaydı. Günümüzde varlığını
kanıtlayan sarnıcın dışında herhangi bir bakiye kalmamıştır. Manastırın taşları
Pateriça köylerinde ev yapımında kullanılmıştır.
 |
| Pateriça Burnu Panoramik Görüntü |
Profit İliya Manastırı: İlyas Peygamber Manastırı
olarak da anılmaktadır. Bulunduğu yer Nesos veya Pordoselene Antik Kentinin
Nekropolis (mezarlık) alanının üzerindeydi. Günümüze gelen herhangi bir
kalıntısı bulunmamaktadır.
 |
| Profit İliya Manastırı Uydu Görüntüsü |
Kaynakça: Ahmet Yorulmaz –Ayvalık’ı Gezerken –Geylan
Kitabevi / www.cundadan.com
Taylan Köken
