Yurtbeyi Kaya Yerleşimi / ANKARA / GALATİA / Gölbaşı –Yurtbeyi Mahallesi

Kalıntıların Yeri: Yurtbeyi Kalıntıları, Ankara İli, Gölbaşı İlçesi, Yurtbeyi (Köyü) Mahallesinin kuzeyinde Gerder Kale’ye yakındır.

Yurtbeyi Kaya Yerleşimi

Yurtbeyi Bilgileri: Köyün eski adı kayıtlarda Gerder olarak geçmektedir. Gerder anlam olarak şöyledir: “Süt vb. şeyler koymaya ya da hayvanlara yem vermeye yarayan kova şeklinde tahta kap.” “Ayakkabıcıların, işlenmek için gön, kösele koydukları tahta kap.”

Gerder Karyesi 1530 yılı kayıtlarında Ankara Merkez ilçesine bağlıdır. Daha sonra Kasaba-ı Bala, Haymana ve Çankaya ilçelerine bağlanmıştır.

Yurtbeyi Köyü Türkmen, Azizbeylü ve Oğulbeylü aşiretleri tarafından kurulmuştur. Osmanlı Döneminden kalma bir çeşme ve köprü kalıntısı bulunmaktadır. El-Hac Hüseyin Efendi tarafından yaptırılan cami yıkılarak yenisi yapılmıştır.   

Kaya Yerleşimi Bilgileri: Köyün kuzeyinde kalan Kale’ye yakın Yurtkuyu Mevkii olarak anılan yerde doğal kayalara insan eliyle açılmış olan ve Erken Hıristiyanlık Dönemine tarihlenen mağaralardır. Bu insan yapımı mağaraların sığınak, saklanma ve inziva yeri olarak kullanıldığını düşünmekteyiz. Yer yer kaçak kazılarla tahrip edilen bu kaya yerleşimi üç gözden oluşmakta, dar girişlerden sonra içeride büyüyerek birbirine bağlı odalardan oluşmaktadır. Bu mağarayı küçük bir ekiple araştıran Hacettepe Üniversitesi Mağara Araştırma ekibine göre mağara insan eliyle yapılmış 30-40m derinliğinde bir mağaradır.         

Yurtbeyi Kaya Sığınağı Koruma Kurulu kararıyla 1996 yılında 1. Derece Arkeolojik SİT Alanı olarak tescillenmiştir.

Kaynak: www.envanter.gov.tr / www.ne-demek.net / www.kafamdabaret.blogspot.com

Taylan Köken

Selametli Manastırı / ANKARA / GALATİA / Gölbaşı –Selametli Mahallesi

Manastırın Yeri: Selametli Manastırı, Ankara İli, Gölbaşı İlçesi, Selametli (Köyü) Mahallesi yakınındadır.

Selametli Manastırı

Manastır Bilgileri: Selametli Köyünde Orta Çağda Erken Bizans yapısı üç gözlü Kaya Manastırı bulunmaktadır. MS.500-600’lü yıllardan kalma olan manastır, doğal kayaya oyularak yapılmıştır. Orta bölmesinde manastır olan gözün sağında ve solundaki mağaralar barınma amaçlı olup, birinde taşa oyulmuş ocak kalıntısı tespit edilmiştir. Günümüzde köylüler tarafından hayvan barınağı olarak kullanılmaktadır.          

Manastır Kompleksi, Koruma Kurulu kararıyla 1996 yılında 3. Derece Arkeolojik SİT Alanı olarak tescillenmiştir.

   

Kaynak: www.envanter.gov.tr 

Taylan Köken

Selametli Kalıntıları / ANKARA / GALATİA / Gölbaşı –Selametli Mahallesi

Kalıntıların Yeri: Selametli Kalıntıları, Ankara İli, Gölbaşı İlçesi, Selametli (Köyü) Mahallesinde ve yakınındadır.

Selametli Kaya Sığınağı

Selametli ve Kalıntı Bilgileri: Selametli Köyü ve çevresi tarih boyunca iskân gören bir yerleşimdir. İlk Tunç Çağı, Hitit ve Frigler döneminde yerleşilen bölge Roma, Bizans ve Osmanlı’da da iskân görmüştür. Selametli Köyünün 300 yıllık bir geçmişi olduğu rivayet edilmektedir. Bölgede daha önce rastladığımız Oğuz/Türkmen Boylarından Selametli / Selametlü aşireti tarafından kurulun bir köy olduğunu düşünmekteyiz.

Selametli Camisi yine bölgede çokça görülen mimari unsurlara benzeyen Geç Osmanlı mimarisinde inşa edilmiştir.

Yine Selametli yakınında kayaya insan eliyle oyulmuş, fazla derinliği olmayan ve bu yüzden yarım bırakıldığı düşünülen, 2m ağız yüksekliğine sahip, derinliği 2,5m kadar olan in vardır. 

Bu Kaya Sığınağı, Koruma Kurulu kararıyla 1996 yılında 1. Derece Arkeolojik SİT Alanı olarak tescillenmiştir.

   

Kaynak: www.envanter.gov.tr / www.tr.wikipedia.org   

Taylan Köken

Karagedik Kaya Yerleşimi / ANKARA / GALATİA / Gölbaşı –Karagedik Mahallesi

Yerleşimin Yeri: Karagedik Kaya Yerleşimi, Ankara İli, Gölbaşı İlçesi, Karagedik (Köyü) Mahallesinin 1,5km kuzeydoğusundadır.

Karagedik Uydu Görüntüsü

Karagedik Kaya Yerleşimi

Karagedik Kaya Yerleşimi

Yerleşim Bilgileri: Manastır ve Samanlık Mevkilerinde kalıntı bakiyeleri bulunmaktadır. Manastır Mevkiinde bulunan Manastır veya Kilise Roma Döneminden kalmış olup bugün tamamen yıkılmış durumdadır. Samanlık Mevkiinde kayaya oyulmuş ve toprağa gömülü olarak nekropolis alanı bulunmaktadır. Bu kalıntıların Helenistik Dönemden kaldığı düşünülmektedir. Köy içinde kalmış olan bir Höyük kalıntısı bulunmaktadır. Höyük binalar arasında kalıp tahrip olmuştur. Höyük üzerinde bina temellerinin taşları yüzeye çıkmıştır ve çok az Klasik Dönem seramiği görülmektedir.  

Hasanağılı Mevkii Kaya Yerleşimi Levent Egemen Vardar tarafından incelenmiştir. 4m genişliğinde 10m uzunluğunda, 2,25m yüksekliğindedir. Duvarlarda nişler yapılmıştır.   

Karagedik Kaya Yerleşimi, 2011 yılı Koruma Kurulu kararlarıyla 1. Derece Arkeolojik SİT Alanı olarak tescillenmiştir.         

   

Kaynak: www.envanter.gov.tr / www.golbasigazetesi.com

Taylan Köken

Beynam Kaya Sığınağı / ANKARA / GALATİA / Bala –Beynam Köyü

Sığınağın Yeri: Beynam Kaya Sığınağı, Ankara İli, Bala İlçesi Beynam Köyünün 4 km doğusunda Öküz Çökerten Tepe yamacında, Kırşehir-Kaman-Bala Karayolunun yanındadır.

Beynam Kaya Sığınağı Uydu Görüntüsü

Beynam K.S. Krokisi

Sığınak Bilgileri: Ele geçen az sayıda seramik parçasına göre sığınak Bizans Döneminden kalmadır. Sığınak günümüzde karayolunun altında devam etmektedir. Girişleri ise iki galeri olarak yolun hemen üstündedir. Tonoz yapısıyla nişlere sahip galerilerde ufak süslemeler bulunmaktadır. Sığınağın içi ve çevresi kaçak kazı sebebiyle bir hayli tahrip edilmiş durumdadır.

Sığınak 2010 yılında Koruma Kurulu kararıyla 1. Derece Arkeolojik SİT alanı olarak tescillenmiştir.

Beynam Kaya Sığınağı

Beynam Kaya Sığınağı

Beynam Kaya Sığınağı

Beynam Kaya Sığınağı

Beynam Kaya Sığınağı

Kaynak: www.envanter.gov.tr

Taylan Köken