KULA İLÇESİ PREHİSTORİK-PROTOHİSTORİK
YERLEŞİMLERİ:
2008 ve 2009 yıllarında Adnan Menderes Üniversitesi öğretim
görevlilerinden Prof.Dr. Engin Akdeniz’in “Manisa İli ve İlçelerinde
Prehistorik-Protohistorik Yüzey Araştırmaları” çalışmalarında tespit etmiş olduğu
Höyük, Yamaç Yerleşimi ve Mezarlık alanları bilgileri çok değerlidir. Kula
İlçesinde günümüze kadar böyle bir çalışma yapılmamıştır. Aşağıda vereceğimiz
listede bu bölgedeki yerleşim alanlarını ve özet buluntu bilgilerini
bulacaksanız.
AKKAYA MEVKİİ MEZARLIĞI:
Kalınharman Köyünün 1,5 km kuzeydoğusunda tespit edilen mezarlık
alanında pitoslar tespit edilmesine rağmen dönemi saptanamamıştır.
ARMUTARASI HÖYÜK:
Gökçeören’in 3,5km kadar batısında yer alan höyük 80x60mt
ölçülerindeki höyük tarım faaliyetleri dolayısıyla tahrip olmuştur. Höyük
üzerinde yoğun olarak İTÇ ve az miktarda OTÇ buluntusu ele geçmiştir.
BADEMYAKA HÖYÜK:
Manisa'da Kula'nın 5 km kuzeydoğusunda, Körez Köyü'nün 700 m
kuzeybatısında yer almaktadır. Yaklaşık 250x200 m boyutlarında ve 10 m
yüksekliğindedir. Az miktarda İTÇ'ye ait buluntulara rastlanmıştır.
2015 yılında İzmir Koruma
Kurulu tarafından 1. Derece Arkeolojik SİT Alanı olarak tescillenmiştir.
BÖLMETEPE MEZARLIĞI:
Güvercinlik Köyü yakınında tarafından keşfedilen mezarlık alanı
İTÇ’ye ait buluntular vermiştir.
ÇAMLIÇUKUR HÖYÜK:
Manisa İli, Kula İlçesi'nde Hamidiye Köyü'nün yaklaşık 800 m
kuzeydoğusundadır. 250x100 m boyutlarında ve ova seviyesinden 10 m yüksekliktedir.
Erken Demir Çağı'na ait olduğu düşünülen bazı buluntular mevcuttur.
ERENBAĞI YAMAÇ YERLEŞİMİ:
Erenbağı Köyü Kula İlçesi’nin 30 km. kuzeybatısındadır. Adını köy
merkezindeki bir arazide tesadüfen bulunan Aphrodite Heykeli ile duyuran
Erenbağı (Tekkeköy) Köyü’nün yaklaşık 200 m. güneybatısında, Ören Mevkii’nde
yer almaktadır. 300x200 m.lik bir alanda Prehistorik buluntular vardır.
ERENBAĞI MEZARLIĞI:
Manisa İli, Kula İlçesi'nde Erenbağı (Tekkeköy) Köyü
yakınlarındadır. Mezarlık alanında İTÇ buluntuları tespit edilmiştir.
GÖKÇEÖREN SAMANLIK MEVKİİ (KARAPINAR) TEPEÜSTÜ
YERLEŞİMİ:
Gökçeören Köyü’nün 5km batısında yer almaktadır. 300x200 mt
ölçülerinde 14 mt yüksekliğindedir. İTÇ buluntusu vermektedir.
GÖLCÜK HÖYÜK:
Manisa'da Kula'nın 14.5 km
kuzeybatısında, Hamidiye Köyü'nün 1 km batı-kuzeybatısında yer almaktadır.
200x270 m boyutlarında ve 5 m yüksekliğindedir. Höyükte yoğun olarak İTÇ'ye ait
buluntulara rastlanmıştır.
GÖLCÜK MEZARLIK:
Manisa'da Kula'nın 15 km kuzeybatısında, Kenger Köyü'nün 1 km
batı-kuzeybatısında yer almaktadır. Gölcük Höyük'ün kuzey-kuzeydoğusundadır. Bu
alanın, İTÇ'ye ait bir küp mezarlık alanı olduğu düşünülmektedir.
İNCESU KÖYİÇİ MEVKİİ YAMAÇ YERLEŞİMİ:
Manisa'da Kula'nın 7 km kuzeybatısında, köyün hemen içinde, kuzeydoğu-güneybatı
istikametinde uzanan yamaç sırtlarında yer almaktadır. Yaklaşık 5 m'lik bir
dolguya sahip bu alan 250x170 m boyutlarındadır. Özellikle Son Kalkolitik Çağ
ve İTÇ'ye tarihlenebilecek parçalar ele geçirilmiştir.
KIZILTEPE YAMAÇ YERLEŞİMİ:
Manisa İli, Kula İlçesi, Güvercinlik Köyü'nün 1,5 km
güneydoğusundadır. 200x120 m'lik bir alanda yayılım göstermektedir. Tepe
üzerinde ele geçen buluntular İTÇ'na tarihlenmektedir.
KURUÇAY HÖYÜK:
Manisa İli, Kula İlçesi, Güvercinlik Köyü'nün 4 km güneybatısındadır.
150x80 m boyutlarında, 3 m yüksekliğindedir. İTÇ buluntuları vermektedir.
MANASTIRTEPE TEPEÜSTÜ YERLEŞİMİ:
Manisa'da Kula'nın 10 km kuzeyinde, İbrahimağa Köyü'nün 200 m
güneybatısında yer almaktadır. Ovadan 14 m yükseklikteki bu tepe, hemen
batı-kuzeybatısındaki deniz seviyesinden 584 m yükseklikteki Höyüktepe kuvvetli
bir Antik Çağ yerleşmesi iken 300x200 m'lik bir alanı kaplayan Manastır Tepe
üzerinde İTÇ'ye ait buluntulara rastlanmıştır.
MENYE MEZARLIĞI:
Manisa il sınırları içinde;
Kula İlçesi yakınlarındaki Menye Köyü civarında İTÇ mezarlığı olduğu
bildirilmektedir. Olasılıkla köylüler tarafından çok çabuk tahrip edilen İTÇ
mezarlıklarından biridir. İTÇ mezarlarının yanında Hellenistik-Roma Dönemi
mezarları da bulunmaktadır. (Mellink.1965)
NARİNCE(Lİ) PITIRAK TEPEÜSTÜ YERLEŞİMİ:
Manisa'da Kula'nın 7 km güneybatısında, Sandal Köyü'nün 4.5 km
güneyinde, terk edilen Narince-Pıtrak Köyü'nün 500 m güneyinde yer almaktadır.
Alışılmış İTÇ yerleşmelerinden farklı olarak deniz seviyesinden 945 m yüksek
bir noktada yer alır. 260x140 m'lik bir alanda İTÇ'ye ait buluntulara
rastlanmıştır.
ÖREN TEPE HÖYÜĞÜ:
Manisa’da Kula’da Eroğlu Köyünün 2km kuzeydoğusunda sulak ve
verimli bir arazi üzerinde yer almaktadır. 220x130 mt boyutlarında 2 mt.
yüksekliğe sahip höyükte İTÇ buluntusu ele geçmiştir.
SARI BALIKLI GÖL HÖYÜK:
Manisa İli, Kula İlçesi'nde Encekler Köyü'nün 2-2,5 km
doğu-kuzeydoğusundadır. Yaklaşık 250x200 m'lik bir alanda buluntuya
rastlanmaktadır. Günümüzde sadece 4 m'si korunmuştur. Yoğun ve kaliteli İTÇ
malları gözlenmektedir.
SARI BALIKLI GÖL MEZARLIĞI:
Manisa İli, Kula İlçesi'nde Encekler Köyü'nün 2-2,5 km
doğu-kuzeydoğusundadır. İTÇ buluntuları vermektedir.
SÖĞÜTÇAYI HÖYÜK:
Manisa'da Kula'nın 6 km güneydoğusunda, Şeritli Köyü'nün 2.5 km
doğusunda yer almaktadır. 300-220 m boyutlarında ve 21 m yüksekliğindedir.
Yüzeyinden Son Kalkolitik Çağ ve İTÇ'nin aynı sıra OTÇ'ye ait yoğun miktarda
buluntu ele geçirilmiştir. Höyüğün yaklaşık 300 m güneyinde üzerinde küp
parçalarından mezarlık alanı olarak nitelendirilebilecek bir tepe daha yer
almaktadır.
ŞEREMET KAVAKLI HÖYÜK:
Manisa'da Kula'nın 13.5 km kuzeyinde, Şeremet Köyü'nün 1 km
güneydoğusunda, Kavaklı/Kavakalanı Mahallesi sınırları içindedir. Yaklaşık
400x600 m boyutlarındadır. İTÇ'ye ait buluntulara rastlanmıştır.
TİJENTEPE TEPEÜSTÜ YERLEŞİMİ:
Manisa'da Kula'nın 4.5 km doğu-kuzeydoğusunda, İzmir-Uşak
karayolunun 100 m kuzeyinde yer almaktadır. Yaklaşık 200x170 m'lik bir
yerleşmedir. 19 m yüksekliğindedir. Yoğun antik çağ malzemesi dışında erken
dönemlere ait parçalar İTÇ'ye aittir.
ÜÇKUYULAR HÖYÜK:
Manisa'da Kula'nın 9.5 km batısında, İzmir-Ankara asfaltının 250 m
güneyinde yer almaktadır. Yerleşmenin güneybatısında höyüğe adını veren 3 tane
su kuyusu vardır. 300x200 m boyutlarında ve 11 m yüksekliğindedir. İTÇ'ye ait
buluntulara rastlanmıştır.
YAYLAK HÖYÜK:
Gökçeören’in 1km güneyinde yer alan höyük 130x90 mt boyutlarında 6
metre yüksekliğindedir. İTÇ buluntusu vermektedir.
YAYLAK MEZARLIĞI:
Manisa'da Kula'nın 19 km kuzeybatısında, Kenger Köyü'nün 1 km,
Yaylak Höyük'ün ise 300 m güneyinde yer almaktadır. Yöre halkının verdiği
bilgilerden arazide içerisinden kemik parçalarının çıkarıldığı küpler bulunduğu
anlaşılmaktadır. Yapılan incelemelerde aarzide bu bilgilerle paralel şekilde
yoğun miktarda küp parçası bulunmuştur. Bu alanın, Yaylak Höyük'e ait İTÇ mezarlığı
olduğu düşünülmektedir.
YUSUF TEPE HÖYÜĞÜ:
Manisa'da Kula'nın 8.5 km
kuzeydoğusunda, Ahmetli Köyü'nün 800 m güneydoğusunda yer almaktadır. Yaklaşık
160x80 m boyutlarında ve 4 m yüksekliğindedir. İTÇ'ye ait buluntulara
rastlanmıştır.
KAYNAK: Doç.Dr. Engin Akdeniz – 2008 Yılında Manisa
İli İlçelerinde Yürütülen Prehistorik-Protohistorik Yüzey Araştırmaları – 27.
Araştırma Sonuçları Toplantısı Cilt.I -2009 / Doç.Dr. Engin Akdeniz – 2009
Yılında Manisa İli İlçelerinde Yürütülen Prehistorik-Protohistorik Yüzey
Araştırmaları – 28. Araştırma Sonuçları Toplantısı Cilt.I -2010.
Taylan Köken
