Salihler Kalıntıları / ANTALYA / PİSİDİA / Akseki – Salihli Mahallesi

Salihler’nin Yeri: Antalya İli, Akseki İlçesinin merkezine 39 km uzaklıkta, eski adı Hotarya olan köyün çevresinde bulunan kalıntılardır.

Kalıntı Bilgileri:  Şimdi Salihler olarak türetilmiş ismiyle varlığını sürdüren köy Osmanlı kayıtlarında Hotarya olarak geçmektedir. Herse Kalesi olarak anılan mevkide bir gözetleme kulesi ve kalıntı izleri vardır.

Sayın Mustafa Yılmaz ve Osman Doğanay’ın bölgede yapmış olduğu çalışmalarda kalıntılar hakkındaki bilgiler şöyledir:

            Kuyucak Kasabası ile Salihler (Hotarya) Köyü arasındaki sulak bir düzlüğün dağ yönünde ardıç ağaçları ile kaplı alçak bir saha yoğun mimari kalıntıları ile dikkat çekmektedir. Arap Yatağı Hisar Mevkii olarak bilinen tepenin yamaçları ve üst noktaları birbiri ile bağlantılı çok sayıdaki mimari kalıntıları barındırmaktadır. İzlenebildiği kadarıyla kalıntı sahasının dış kısımları ise kalınlıkları yer yer 2 m’yi bulan ve köşeli kulelere sahip sur duvarları ile çevrilidir. Tepenin güneydoğu yönünde ise bir kilisenin apsisi korunabilmiştir.

Kaynak: Mustafa Yılmaz- Osman Doğanay / Akseki, İbradı ve Gündoğmuş (Antalya) Çevresi Arkeolojik Çalışmaları

Taylan Köken

Söyler Kalesi / ANTALYA / PİSİDİA / Akseki – Süleymaniye Mahallesi

Söyler Kalesi Yeri: Antalya İli, Akseki İlçesinin Süleymaniye Mahallesinin güneybatısında kuş uçumu 5 km uzaklıkta yer alır.

Söyler Kalesi

Söyler Kalesi

Söyler Kalesi

Söyler Kalesi Bilgileri: Yaklaşık olarak 5x5 m ölçülerinde kale planlı bir kuledir. Kesme taştan inşa edilmiştir. İki katlı kuleye giriş güney duvarındaki her iki katın ortasından yapılmaktadır. Günümüze gelen yüksekliği 10 m olup, ikinci kat çökmüş durumdadır. Bulunduğu konum gözetlemeye uygun değildir. Bu yüzden Roma döneminde Kule-Çiftlik binası olarak yapıldığı düşünülmektedir. Söyler Kalesi, 2001 yılında Koruma Kurulu kararıyla 1. Derece Arkeolojik SİT Alanı olarak tescillenmiştir.(1)

Sayın Mustafa Yılmaz ve Osman Doğanay’ın Söyler Kalesi bilgelerini aynen aktarıyorum: Söyler Mağarasının giriş kısmından sağa doğru bakıldığında 3 km kadar uzakta ormanlık saha içerisinde yer alan bir kulenin üst kısımları görülmektedir. Yerlilerin Söyler Kalesi olarak isimlendirdiği kule hemen önündeki antik yolu tutmaya yönelik inşa edilmiş olmalıdır. Köşeleri düzgün kesme taşlarla, diğer bölümleri ise moloz taşlarla yapılan kule içten 5.5x5.5 ölçülerindedir. 9 m’yi bulan yüksekliği ile kule iki katlı olarak yapılmıştır. Düzgün iri taşlı bir temel üzerinde yükselen kulenin ikinci katına geçiş tonoz bir örtüyle sağlanmış fakat tonoz örtü günümüzde büyük oranda yıkılmış ve ortaya çıkan açıklıktan ikinci katın penceresi görülmektedir. Yıkıntılar sebebiyle içerde biriken molozlar kuzey yöndeki kapı açıklığını kapatmış durumdadır.(2)

Söyler Kalesi hakkındaki son değerlendirme Sayın Mustafa Adak ekibi tarafından bölgede yapılan çalışmalar ışığında yayınlanmıştır. Aynen aktarıyorum: Rhodon’un ürünlerini depolama amaçlı açtırdığı Karadağ Mağarası’nın sadece 850 m. kuzeybatısında Söyler Kalesi yer almaktadır. Burası da Emerye Kalesi gibi dikdörtgen planlı ve üç katlı bir kule olup onunla aynı işlevi görmektedir. Karadağ Mağarası’yla Emerye Kalesi’nin Rhodon ve ailesinin mülkiyetinde oldukları bilindiğine göre, bunların hemen yakınında konumlanan Söyler Kalesi’nin de Kagrailı Rhodon ve ailesine ait olabileceğini düşünmekteyiz. Bu belgelerden hareketle Rhodon ve ailesinin geniş arazilere sahip olduklarını ve köleleri aracılığıyla işlettikleri bu arazilerden hatırı sayılır tutarda gelir elde ettiklerini anlıyoruz.(3)

Kaynak: (1) Antalya Valiliği Kültür Envanteri / 2005. (2) Yard. Doç. Dr. Mustafa Yılmaz Yard. Doç. Dr. Osman Doğanay / Akseki, İbradı ve Gündoğmuş (Antalya) Çevresi Arkeolojik Çalışmaları / Ahmet Adil Tırpan Armağanı / Ege Yayınları / 2012 (3) Prof. Dr. Mustafa Adak, Yrd.Doç.Dr. Burak Takmer,  Yrd. Doç. Dr.Ebru Akdoğu Arca / İlkçağ’da Akseki Bölgesi

Not: Fotoğraflar https://mapio.net/pic/p-10460686/ adresinden alınmıştır. Teşekkür ederim.

Taylan Köken