7 Ocak 2012 Cumartesi

Atarneus Antik Kenti-II (Atarna-Ağıltepe-Ağıl Kale-Dikili Kalesi -Kaletepe) / İZMİR / AİOLİS / Dikili

Atarneus Kısa Tarihçesi: MÖ.494 yılıdır. Lade Adasının önündeki deniz savaşında Pers ordularına yenilen Batı Anadolu Helenlerinin komutanı Miletos’lu Histaios birkaç gemisi ile savaştan kaçar ve korsanlığa başlar. Yiyecek ihtiyacını karşılamak için Atarneus yöresini yağmalamak için karaya çıkar. Fakat Pers Komutanı Harpagos tarafından ani bir baskınla yakalanarak Sardeis’e götürülür ve orada öldürülür.
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
MÖ.480’de ise İran Kralı Xerxes ordusunu Sardeis’de toplar ve Yunanistan üzerine seferine başlar. Ordu Salihli, Akhisar, Soma, Bergama üzerinden Atarneus ovasından da geçer.

MÖ.397 yılında Khios’lular (Sakız Adası halkı) Atarneus’u üs olarak kullanmaktaydı. Aslında bu halk Sakız Adasından kovulanlar idi. Bu halk güneydeki İonia kentlerine karşı yağmalama faaliyetlerine başlamışlardı. Anadolu’nun kentlerini İranlılara karşı korumak için bölgeye gönderilen komutan Derkylidas durumu kontrol edebilmek için Atarneus’u kuşatır. Sekiz ay süren kuşatma sonunda Atarneus telim olmak zorunda kalır. Sparta’lılarca ele geçen Atarneus artık onların üssü olan bir kent olur.
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Pusanias’ın yaşadığı dönemde kent terk edilmiş, hatta yapı taşlarının önemli bir kısmı da götürülmüştür.
Lidyalılar zenginliğini Atarneus ile Bergama arasındaki dağlarda bulunan altına borçludurlar. Ayrıca Atarneus’a yakın olan Kalarga Tepede de altın madeni işletiyorlardı. Bugün Ovacık Köyünde altın çıkarılmaya devam edilmektedir. 
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Atarneus Bina Temelleri
Özel Bir Hikaye: MÖ.546 yılında Sardes düşünce Batı Anadolu’da Pers hakimiyeti başlar. Savaşı kazanan Kyros ele geçirdiği ganimeti İran’a getirmesi için Lydia’lı Paktyes’e emanet eder. Pktyes’in ikilemi büyüktür; bir yanda kendi topraklarının hazineleri, öbür yanda bu hazinelerin yeni sahipleri… Ülkesinin zenginliğini Perslilere vermek istemeyen Pktyes isyan eder ve hazineleri çalmak ister. Persliler çok güçlüdür! Pktyes amacına ulaşamaz ve kaçmak zorunda kalır. Önce Kyme’ye, sonra Midilli’ye, oradan da Sakız adasına kaçar. Sakız adası yöneticileri zulümlerini duyduğu bu savaşçılardan korkarlar ve Pktyes’i teslim ederler. Pktyes hemen idam edilir… Persliler Sakızlılara bu yaptıklarından dolayı Atarna’yı hediye olarak verirler. Sakızlılar bu hediyeyi alırlar almasına ama bir çoğu da, bir yerli önderi düşmanlarına verdiği için hep pişmanlık duyar…
Bu olaydan çok uzun yıllar sonra bile, bu kötü olayı kendilerine hatırlattığı için; “Atarna topraklarında yetişen tahıldan çörek yapmazlar ve orada yetişen hiçbir şeyi tapınaklarına sokmazlar.” Sakızlılar yıllarca adalarından sürgün edilenleri Atarna’ya gönderirler…

Yıllar sonra MÖ.380’li yıllarda Atarna’nın başına bir tüccar ve bir sarraf olan Euboulos kral olarak geçer. Yalnız Atarna’nın hakimi değildir bu kral. Edremit dahil Assos’a kadar tüm kıyıyı eline geçirir. Perslilere karşı başarı ile topraklarını korur. Kölesi olan hadım Hermias’ı eğitir ve onun daha gelişmesi için Atina’ya gönderir. Atina’da filozof Platon’un öğrencisi, Aristoteles’in arkadaşı olacaktır.
Euboulos ölünce Atarna’ya kral olur Hermias. Bilgiyi seven yeni hükümdar Aristoteles’i Assos’a çağırır ve onu yeğeni ile evlendirir. MÖ.345’li yıllardır ve Atarna egemenliğindeki Assos felsefenin kalesidir. Bu kutlu topraklarda artık her şey özgürce tartışılmaktadır.
Bu bilgelik ve gelişim Perslileri rahatsız eder. O zamanlar Pers yöneticisi olan Rodoslu Mentor, Hermias’la sohbet etmek istediğini söyler ve onu yanına çağırır. Buna kanarak Mentor’un yanına giden Hermias yakalanır ve Perslilerin başkenti Susa’ya gönderilir ve burada kazığa çakılarak idam edilir. Bu bilge hükümdarın ve diğer Anadolu kentlerinin intikamını Aristoteles’in bir başka öğrencisi olan Makedon Büyük İskender alacak ve Perslileri Anadolu’dan söküp atacaktır. 



Mimari Parçalar
Mimari Parçalar
Mimari Parçalar
Mimari Parçalar
Mimari Parçalar
Mimari Parçalar
Mimari Parçalar
Mimari Parçalar
Mimari Parçalar
Kaynakça: Ord.Prof.Dr. Ekrem Akurgal –Anadolu Kültür Tarihi –Tübitak Yay.-1998 / Bilge Umar- Aiolis- İnkılâp Kitabevi (2002) / Nimet Ezgi Türken –Kuzey Ege Bölgesi Yerleşim Merkezlerin Su Sistemleri -2006 / Bergama Belleten Sayı:12 -2003 / Sefa Taşkın –Mysia ve Işık İnsanları –Sel Yayınları -1997.

Taylan Köken