Depel...

Depel: Günümüzde Ankara İli Beypazarı İlçesinde bulunan ve Keltepe olarak adlandırılan sıradağların yerel ismi Depel’dir.

Bu ismi incelediğimizde Depeli kelimesine rastladık bu da “Tepeleme, Tıkabasa dolu” anlamına gelmektedir. Depel muhtemelen Tepe’den (Depe) gelmektedir.

Bölgede Depelarkası diye aralarında birlik oluşturmuş köyler bulunmaktadır. Bu köyler Aşağıgüney, Yukarıgüney, Hamzalar, Dudaş, Dağşeyhler, Nuhhoca ve Yıldız Köyleridir.  

Kaynakça: www.ne-demek.net / www.tr.wikipedia.org

Taylan Köken

Zeyve...

Zeyve: Günümüzde Ankara İli Beypazarı İlçesi Bağözü Köyünün eski adıdır. Köy önceleri Zeyve, daha sonra Zaviye en son olarak da Bağözü Köyü olmuştur.

Anadolu içinde Zeyve adında yerleşim yerleri, nehir ismi ve İran-Irak’ta da bulunan bir aşiret vardır. Muhtemelen zaviye ile alakalı olmalıdır.  

Kaynakça: www.tr.wikipedia.org

Taylan Köken

Zeyde...

Zeyde: Günümüzde Ankara İli Beypazarı İlçesi Doğançalı Köyünün eski adıdır. Zeyde adı bir sahabenin adı olan Zeyd’ten gelmiş olabilir. Arapça “Zade” fiilinin mastarıdır. Anlam olarak “Artan, çoğalan, ilave, fazla” anlamındadır.

Kaynakça: www.sorularlaislamiyet.com

Taylan Köken

Avrak / Avdan...

Avrak / Avdan: Günümüzde Anadolu’da birçok köy ismi Avdan’dır.. Ankara Çamlıdere İlçesi Avdan Köyünün eski adı Avrak’tır.. Avrak/Avdan Osmanlı’da “Av Yapılan Bölge- Av Yeri” anlamındadır. Avdan aynı zamanda “Pazar Günü” demektir.    

Kaynakça: www.ne-demek.net

Taylan Köken

Sama...

Sama: Günümüzde Ankara İli Beypazarı İlçesi Yıldız Köyünün eski adıdır. Sama “Dericilikte deriyi inceltmek için yapılan işlem. Bu işlemde kullanılan köpek pisliği” “Sünnet eğlencesi” “Küçük kulaklı kadın” anlamındadır ve Osmanlıcada yazım şekli “Sam’a”dır.

Kaynakça: www.depelarkasi.com / www.ne-demek.net / www.nedirnedemek.com

Taylan Köken

Beğ Pazarı...

Beğ Pazarı: Beypazarı İlçesinin Osmanlı Dönemindeki adıdır. Orhan Gazi Bursa’yı fethedince Beypazarı o zamanki adı Hüdavendigar Livasına (Bursa İli) kaza olarak bağlanır. Osmanlı Devleti’nin Tımarlı Sipahi Merkezlerinden biridir. Roma Yolu-Hac Yolu-Ticaret Yolu üzerindedir. Sipahi Beyi’nin bölgede yaratmış olduğu canlılıktan, ekonomik hayattan dolayı Beğ Pazarı adı verilmiştir.

Beypazarı Anadolu Selçukluları Döneminde Germiyanoğlu Yakup Şah’ın veziri Dinar Hezâr tarafından Bizanslılardan alınmış ve daha sonra Osmanlı Toprağına katılmıştır. Beypazarı Osmanlı’ya geçmeden önce Germiyan Hezari daha sonra Dinarhezar ile alınırken Osmanlıya geçince günümüzde dahi kurulan Beytepe Mahallesi Pazarından dolayı Beğpazarı/Beypazarı adını almıştır.

Not: Hezar Arapça “bin”(sayı) demektir. Bir de “bülbül” demektir. Hezarfen “Binbir şeyi bilen” anlamındadır.

Kaynakça: www.beypazaridh.gov.tr / Tolga Bozkurt -Beypazarı'ndaki Türk Devri Yapıları -2004.

Taylan Köken

Lagania / Laganeia / Lagania Anastasiopolis...

Lagania / Laganeia / Euphrasius Laganiae / Lagania Anastasiopolis: Günümüzde Ankara İli Beypazarı İlçesi’nin ilk adı olarak anılmaktadır. Princeton Üniversitesi’nin Tahirler Projesi kapsamındaki raporuna göre Dikmen Höyük Lagania’dır. İstanbul-Ankara-Bağdat Roma yolu üzerinde bir şehir olarak da anılmaktadır.

Bizans İmparatorluğu zamanında Piskoposluk Merkezidir. 451 yılında Kalchedon Konsüllüğü’ne katılmış ve Euphrasius Laganiae adını almıştır. İmparator Anastasios (491-518) ziyareti üzerine kentin yeni adı Lagania Anastasiopolis yani "Anastasios'un Şehri" olacaktır. 

Kaynakça: www.tr.wikipedia.org / Bilge Umar- Türkiye’deki Tarihsel Adlar- İnkılâp Kitabevi- 1993 / Tolga Bozkurt -Beypazarı'ndaki Türk Devri Yapıları -2004.

Taylan Köken

Peium / Peion...

Peium / Peion (?): Günümüzde Ankara İli Beypazarı İlçesi Adaören Köyünde bulunan Roma, Bizans ve Selçuklu Döneminde iskan görmüş olan kaledir.

Kale, Tabanlıoğlu Kalesi, Sedkaşı Kalesi, Gavur Kalesi olarak da anılmaktadır. Kirmir Çayının oluşturduğu vadide etrafı korunaklı bir kaledir.

Peium’un anlamını bilmiyoruz. Bilge Umar Strabon’da adı geçen bir Galat Kalesinin adının Peion olduğunu belirtmekte. 

Kaynakça: www.ankararehberi.com / Bilge Umar- Türkiye’deki Tarihsel Adlar- İnkılâp Kitabevi- 1993.

  

Taylan Köken

Aspona...

Aspona: Günümüzde Ankara İli Bala İlçesi Sarıhüyük Köyüne lokalize edilmektedir. Sarı Höyük bu köydedir. Sarı Höyük- Şedid/ Şedit/ Şedik Höyük Orta-Son Tunç ve Demir Çağı yerleşimidir. Aspona ise Roma Dönemindeki adıdır. Bilge Umar Aspawana demektedir.

Kaynak: Bilge Umar- Türkiye’deki Tarihsel Adlar- İnkılâp Kitabevi- 1993.

Taylan Köken

Androna / Andros / Aneros / Androsia...

Androna / Andros / Aneros / Androsia: Günümüzde Ankara İli Gölbaşı İlçesi Topaklı Köyü Topaklı Höyüğe lokalize edilmektedir.

Androna adı Tanrı Men adına dikilen bir yazıtta geçmektedir. Bu yazıtta bu tanrıya Andromenos lakabı verilmiştir.

Adrawana Luvi dilindeki adı olmalıdır. Bu da Adra-wana yani “Adra-sal” dır. Adra “Erkek-Koca (Ana Tanrıça’nın kocası)” anlamındadır.

Kaynak: www.tr.wikipedia.org / Bilge Umar- Türkiye’deki Tarihsel Adlar- İnkılâp Kitabevi- 1993.

Taylan Köken