Arkeo Denemeler

3 Mart 2012 Cumartesi

Gryneion Antik Kenti-II (Krawana-Gryna-Gryneum-Temaşalık) / İZMİR / AİOLİS / Aliağa / Yeni Şakran Beldesi / Hacıömerli Köyü

Gryneion Kalıntıları ve Kazı Sonuçları: Gryneion Antik Kentinden günümüze kalan görülmeye değer herhangi bir kalıntı yoktur. Tarihi kaynaklarda Apollon Kült Tapınağının beyaz muhteşem mermer sütunlarından bahsedilmektedir. Apollon Tapınağının olması gereken yerde bulunan bakiyelere günümüzde Çıfıt Kalesi denmektedir.

Gryneion Antik Kentinde kurtarma kazılarının haricinde bilimsel bir kazı çalışması yapılmamıştır.

Nekropolis Alanı

İlk kazı Fransızlar tarafından 1883 yılında yapılmış ve birkaç gün sürmüştür. Birkaç vazo parçası ile, bronz objeler ele geçmiştir.

Sonraki kazı 1959 yılında Bergama Müzesi tarafından yapılmıştır. İzmir-Çanakkale Karayolunun genişletilmesi sırasında güzel bir mozaik ve nekropol alanı buluntularına, lahitlere rastlanmıştır. Bergama Müzesinin bu kurtarma kazısında ele geçen malzemeler MÖ.700-500 yılları arasına tarihlenmektedir.

1973 yılında Bergama Müzesi tarafından tekrar kazı düzenlenmiş ve 1959 yılında bulunan ve üstü örtülen mozaik tekrar gün yüzüne çıkarılmıştır. Bu mozaik günümüzde modern köy yerleşiminin altında kalmıştır.

Gryneion Kıyı Kalıntıları

Gryneion Sur Kalıntıları

1992-1994 yılları arasında nekropolis alanında İzmir Arkeoloji Müzesi tarafından kurtarma kazıları yapılmıştır. Kazılardan elde edilen eserler tam yerel ve ithal kaplar, az sayıda metal objeler, kemik ve taş objelerdir.

Gryneion’da son kurtarma kazıları yine nekropolis alanında İzmir Arkeoloji Müzesi tarafından gerçekleştirilmiştir.

Gryneion Sütunlar

Gryneion Sütun Parçaları

Nekropolis kazılarında mezarlar yön birliği olmadan gömüldüğü görülmüştür. Taş lahitlerden oluşan mezarların içlerine, mezar hediyeleri gelişi güzel bırakılmıştır. Mezar türleri ve buluntuları açısından, Troas, Aiolis ve İonia nekropolisleri benzerlikler göstermektedir.

MÖ.400-300 Apollon-Midye

MÖ.300 Apollon-Midye

Gryneion üretimi olan çanak çömlek, Orientalizan (MÖ.650-570) stildeki kapların çevre üretim yerleri ile etkileşimini göstermesi açısından önemlidir.
Kentin su ihtiyacı sarnıçlardan sağlamaktaydı. Kentte günümüzde bir kaç sütun bakiyesi, bol miktarda keramik parçaları, burunda sur kalıntıları ve bir de nefis deniz manzarası dışında bir şey kalmamıştır.

Kaynakça: Bilge Umar- Aiolis- İnkılâp Kitabevi (2002) / Turhan Özkan – 4. Müze Sonuçları Toplantısı -1993 / Bergama Belleten No:15 / Nimet Ezgi Türken –Kuzey Ege Bölgesi Yerleşim Merkezlerin Su Sistemleri -2006.

Taylan Köken

1 Mart 2012 Perşembe

Gryneion Antik Kenti-I (Krawana-Gryna-Gryneum-Temaşalık) / İZMİR / AİOLİS / Aliağa / Yeni Şakran Beldesi / Hacıömerli Köyü

Gryneion Yeri: İzmir ili Aliağa ilçesi sınırları içinde bulunan Hacıömerli Köyü ile Yeni Şakran Beldesi arasında, deniz kıyısında görülen ve Temaşalık olarak söylenen yarımada üzerinde yer alır.

Gryneion Uydu Görüntüsü

Gryneion Tabela

Gryneion Adı: Sayın Bilge Umar’ın belirttiğine göre Gryna Luvi dilinden Krawana (Kra-wana) “Çıkıntı’sal, Çıkıntı Yeri” anlamındadır. Gryneion Helenleşme döneminde Gryna’nın sonuna “-eion” “-yeri” eki ile Gryna’nın yeri anlamındadır. Haritalarda Gryneum olarak da anılmaktadır.

Temaşalık Burnu

Gryneion Kısa Tarihçesi: Gryneion 12 Aiol şehrinden biri olarak tarih kitaplarında yerini almaktadır. Strabon’a göre Gryna Amazonlar tarafından kurulmuştur. Daha sonra ayrıntılı aktaracağımız bulgulara göre Gryna/Gryneion tarihi MÖ.2000 yıllarına kadar uzanmaktadır. Bu tarihlerden, Hıristiyanlık Dönemine kadar varlığını sürdürmüştür.

Gryneion'dan Yeni Şakran

Tarihi kaynaklarda kentin adı MÖ.500 yıllarında anılmaktadır. Gongylos adında bir Eretria’lı kentine ihanet eder ve Perslilere yardım eder. Bu yardım karşılığında Myrina ve Gryneion kentlerinin yönetimi kendisine bağlanır. MÖ.439-429 yıllarında Attika Deniz Birliğine girer. Peloponessos Savaşlarının ardından Makedonyalı Büyük İskender’in istilasına kadar Perslilerin elinde kalır.

Gryneion'dan Hacıömerli Köyü

Gryneion'dan Hacıömerli Köyü

Gryneion Antik Kenti

Gryneion Yollarında

İskender’in Pers İmparatorluğunu yıkmak için sefere çıkmadan 1 yıl önce yani MÖ.335 yılında öncü komutanı Parmenion Gryna’ya kadar gelip şehri ele geçirir ve yakıp yıkar, halkı köleleştirir.

Kentin MÖ.300’lerde varlığını sürdürdüğünü basmış olduğu paralardan anlıyoruz. Bu sikkelerin bir yüzünde Apollon Yüzü, öbür yüzünde ise kentin diğer sembolü olan midye motifi yer almaktadır. Üstün nitelikli midye bu bölgede bol miktarda çıkmaktadır.

Gryneion Antik Kenti

Gryneion Bekçileri

Gryneion Antik Kenti

Keramik Kırıntıları

Pina Kırıntıları

Helenistik Dönemde kent sönükleşmiş ve Myrina Kentine bağlı Apollon Bilicilik Tapınağı olarak varlığını sürdürmüştür. Tapınak Hıristiyanlık Dönemine kadar varlığını sürdürmüştür. Roma Dönemi egemenliğinde tapınağın varlığı son bulmuş ve taşları deniz yoluyla taşınarak günümüze kayda değer hiçbir iz kalmamıştır.

Taylan Köken